Arctic Sentry nog niet formeel geactiveerd: 'Zal deze week in Brussel wel op tafel komen'

De Nederlandse maritieme verkenning in Groenland is afgerond. Nu verschuift de aandacht naar Arctic Sentry, de mogelijke NAVO-missie om de veiligheid in het Arctisch gebied te versterken. Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim legt in Sven op 1 uit hoe de besluitvorming verloopt en welke rol Nederland kan spelen.

De twee Nederlandse officieren die deelnamen aan de internationale verkenning zijn maandag teruggekeerd. Hun taak: onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een gezamenlijke militaire oefening onder Deense leiding. Volgens Eichelsheim is die fase afgerond, maar het werk gaat door.

"Wij weten nu ongeveer waar de mogelijkheden liggen die wij met de bondgenoten daar kunnen benutten om die oefening te doen. Wat er nu gebeurt, is dat zowel in Kopenhagen als in Nederland wordt doorgepland op basis van wat we daar hebben opgehaald. Dat moet leiden tot een oefenplanning voor het eerste kwartaal van dit jaar en ook voor het tweede kwartaal, als we dat volgende week doorplannen. Dat is wat we nu doen. En dan kijken we: dit is de logische bijdrage die Nederland daaraan kan leveren."

Brede mogelijkheden

Eichelsheim benadrukt dat de mogelijkheden breed zijn. "De Denen hebben aangegeven dat je het eigenlijk over alle domeinen kunt doen. Van space, tot de mariniers die met koud weer optreden en die kant op kunnen sturen. Tot de vliegtuigen die je vanaf IJsland kunt laten optreden. En de schepen. Het is dus een veelvoud aan mogelijkheden."

Tegelijkertijd waarschuwt hij voor overhaaste stappen. Opereren in het Arctisch gebied vraagt om langdurige voorbereiding en ervaring. "Wat denk ik belangrijk is, is dat we moeten voorkomen dat we er nu allemaal er op springen, terwijl je eigenlijk een langdurige oefencyclus nodig hebt. Ook om ons beter te bekwamen in het opereren in dat gebied. We opereren in Noord-Noorwegen en verder, dus we zijn gewend aan dat soort omstandigheden."

Mariniers als logische keuze

Binnen die afweging komen de Nederlandse mariniers al snel in beeld vanwege hun ervaring met optreden onder extreme omstandigheden. "Die komen ook bij mij het eerst in beeld om hier een bijdrage aan te leveren. Overigens kunnen de Canadezen dit ook heel goed. Logischerwijs zijn dat natuurlijk landen uit het noorden. En aangezien wij al een bijdrage leveren aan de verdediging van het bondgenootschap in Noord-Noorwegen, past dat prima bij ons."

Tekst gaat verder onder X.

Toch vraagt Groenland om andere maatregelen dan Noord-Noorwegen. "Alleen het is toch weer anders dan Noorwegen. Dat is wat zo’n verkenning boven water krijgt. Je moet in de logistiek en vooral in de uitrusting echt andere maatregelen nemen dan we misschien in Noord-Noorwegen gewend zijn."

Gaat de oefening door?

Sommigen vrezen dat de oefening wordt beïnvloed door Amerikaanse claims op Groenland. Eichelsheim relativeert. "Nou, de Denen gaan daarover. Het is hun sequence van oefeningen. Als ik kijk naar wat ze nu aan het plannen zijn, verwacht ik dat het gewoon doorgaat. Het zou niet logisch zijn om dit nu niet te doen."

Speculatie over mogelijke Amerikaanse tegenwerking wijst hij van de hand. "Dat is speculeren. Wij moeten gewoon aangeven wat ik in het begin al zei: wij nemen dit serieus. We zien dat de dreiging naar de toekomst toe groter wordt. Er is nu geen acute dreiging op dat gebied, dus we hebben tijd om ons erin te bekwamen. Laten we dat ook gewoon doen. Ik zou het gek vinden als we dat niet doen."

Nog geen groen licht voor Arctic Sentry

De NAVO-missie Arctic Sentry, bedoeld om structureel toezicht te houden rond Groenland, is nog niet formeel geactiveerd. "Er is een plan gemaakt door Joint Force Command Norfolk, het commandocentrum dat over deze regio gaat en dat in Norfolk in de Verenigde Staten zit. Dat plan is met de NAVO gedeeld. Op basis daarvan moeten we gaan kijken hoe we daar een bijdrage aan kunnen leveren. Maar het is nog niet geactiveerd door de NAVO. Dat ligt nu bij SACEUR, de Supreme Allied Commander Europe. Ik ga deze week naar Brussel en daar zal dit waarschijnlijk ook op tafel komen."

Luister dit gesprek terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Geen militaire breuk met VS

Ondanks politieke spanningen ziet Eichelsheim op militair niveau geen breuk. "Militairen kijken vooral naar de opdrachten die ze krijgen en geven daar invulling aan. Dat doet generaal Grynkewich ook. Daar zie ik nog geen verschil in. In mijn werk zie ik dat we nog steeds prima met de Amerikanen samenwerken. We stemmen oefeningen en capaciteiten gewoon met elkaar af. Ik hoop ook dat Amerika begrijpt dat zij niet zonder het bondgenootschap kunnen, en ook niet zonder Europa."

Hij erkent wel dat het Amerikaanse leiderschap invloed heeft op het vertrouwen binnen de NAVO. "Het is logisch dat als je kijkt naar wat er in de Verenigde Staten gebeurt en hoe zij zich tot Europa verhouden, dat dit soort reacties ontstaan. Dit is precies waar iemand als Poetin garen bij spint. Het laat scheuren in de alliantie zien, en dat is niet wat je wilt."