Podcast De Ware Jacob onthult het bizarre verhaal van meesteroplichter Rob Jacob
Een man die leeft alsof hij schatrijk is, zich voordoet als baron, criminoloog of hoge militair en zonder blikken of blozen miljoenen lospeutert van vrienden, familie, banken en leden van de Quote 500. Het klinkt als een filmscript, maar het verhaal van Rob Jacob is echt.
Het is de podcast die momenteel de hitlijsten bestormt: De Ware Jacob. Verslaggever Jan Westera en podcastmaker Colin Mooijman reconstrueren daarin het leven van Rob Jacob, misschien wel de grootste en meest onbekende oplichter van Nederland. Hoe wist hij decennialang iedereen te misleiden? En waar is hij nu, terwijl Interpol en zijn slachtoffers naar hem op zoek zijn?
In Goedemorgen Nederland vertellen Westera en Mooijman over hun zoektocht naar de man die miljoenen achteroverdrukte en wereldwijd slachtoffers maakte. Met een web van bizarre leugens wist Jacob overheden, accountants, notarissen, banken, topondernemers en zelfs zijn eigen familie en geliefden te misleiden.
Een fascinatie die al dertig jaar duurt
Voor Jan Westera begon het verhaal al in 1994, toen hij als verslaggever werkte bij een krant in Emmen.
"Sindsdien volg ik hem. Ik vind hem bijzonder omdat ik denk dat hij de beste leugenaar van de wereld is. Hij was de grootste en meest onbekende oplichter van Nederland, maar ik denk dat hij door de podcast wat bekender is geworden. Iedereen gelooft hem meteen door de manier waarop hij iets vertelt."
De vraag of hij bewondering heeft voor Jacob, ligt gevoelig. "Daar hebben Colin en ik in het begin wel een beetje gedoe over gehad. Ik had het af en toe over bewondering. Ik ben geen fan van hem, want wat hij doet hoort eigenlijk niet. Dus heb ik er maar fascinatie van gemaakt."
In de ban van het verhaal
Voor podcastmaker Colin Mooijman was het verhaal nieuwer, al raakte ook hij er snel door gegrepen. "Ik zit qua bewondering niet echt op het level van Jan. Maar als maker moet je toch een beetje verliefd worden op je onderwerp. Of op je hoofdpersoon. Jan is eigenlijk ook een soort hoofdpersoon in deze. Verliefd is natuurlijk niet helemaal het juiste woord, maar het verhaal zit wel echt in mij. Maar om nou dertig jaar bezig te zijn zoals Jan… Ik denk dat dertig afleveringen ook al wel veel is."
De podcast werd inmiddels door bijna een miljoen mensen beluisterd. Voor Westera is dat nog steeds onwerkelijk.
"Ik zeg niet dat het mijn droom was dat het zo’n succes zou worden, ik had ook niet gedacht dat het zoveel respons zou krijgen. Een beetje gek is het wel. Ik denk dat als je het verhaal één keer hoort, je er vanzelf van in de ban raakt."
Spoor van ellende
Het verhaal van Rob Jacob begint in Emmen, met plannen voor een vakantiepark. "Ik was toen verslaggever bij de krant in Emmen. Daar hoorde ik van een man die een groot deel van zijn familiekapitaal zou investeren in een vakantiepark. Maar dat hele familiekapitaal bestond niet. En alles wat hij vertelde aan de gemeente Emmen, aan de banken en aan de betrokkenen, bleek één grote leugen."
Daarna liet Jacob een spoor van ellende achter. Een van de meest schrijnende verhalen uit de podcast gaat over een vrouw die Jacob ontmoette in Cambodja en verliefd op hem werd. "Ik was gewoon zo verliefd op die Robert", zegt ze in de podcast. "En ik kon hem alleen maar zien als ik meewerkte met betaling. Ik heb ook een heel slechte relatie met mijn kinderen gekregen, omdat ik veel met Robert bezig was en niet echt met de kinderen. Ik heb jarenlang geen of weinig contact met hen gehad. Voor mij was het: ik ga straks verder met Robert en straks komen de kinderen gezellig bij ons. Maar het is totaal anders uitgekomen. Ik heb geen geld. Zonder voedselbank zou ik het niet redden."
Volgens Westera zit hier een duidelijke lijn in Jacobs werkwijze. "De gemene deler is dat hij heel krachtig een leugen kan vertellen en dat mensen daarin geloven. Hij geeft zich uit als baron, als erfgenaam van de Tsarenfamilie. En mensen geloven dat."
Jacob is volgens Westera een echte charmeur. "Iedereen noemt hem heel knap. En goed gekleed, dat wordt overal gezegd. Hij komt heel overtuigend over. En als je vertelt dat je heel rijk bent en van adellijke afkomst, vraagt bijna niemand hoe dat dan zit. Iedereen denkt: het zal wel."
Heel dichtbij
Jacob leeft nog en wordt nog altijd gezocht, ook door de podcastmakers. Daarbij kwamen ze opvallend dichtbij.
"Er zat één deur tussen Jan en Rob Jacob," vertelt Mooijman. Westera vult aan: "In Amsterdam. Hij is in Nederland, nu. Of hij moet vannacht weer vertrokken zijn, dat doet hij ook weleens. Ik had hem eerst ontdekt op Bali, dat ging mis. Toen wilde hij mij niet te woord staan. Toen dacht ik hem nooit meer te vinden, maar tot mijn grote verbazing heb ik hem toch weer opgespoord. Toen bleek dat hij in Amsterdam was."
"Ik ben naar dat logeeradres gegaan. De gastheer deed open en liet mij ook binnen. Hij zei: ‘Rob is niet thuis’. Later bleek dat hij wel thuis was en ik anderhalve meter bij hem vandaan was, iets waar de gastheer ook pas later achter kwam. Ik ben nog teruggeweest naar het adres, maar toen was hij denk ik al gewaarschuwd. Ik heb wel een brief geschreven aan de tafel waar hij naar onze podcast luistert. Hij luistert ook naar de podcast, ja. Hij zegt dat het allemaal onzin is."