Jetten en Bontenbal verschillen van toon na ingrijpen VS in Venezuela

Hoe moeten Nederlandse politici reageren op de aanval van de Verenigde Staten op Venezuela? D66-leider Rob Jetten en Henri Bontenbal (CDA) deden dat dinsdag op verschillende manieren. Voormalig diplomaat Ron Keller denkt dat het moment om afstand te nemen van de acties van president Donald Trump misschien al gekomen is.

"Het staat haaks op het internationaal recht, daar is geen discussie over. Dat neemt niet weg dat niemand een traan zal laten om het verwijderen van Maduro", zei Jetten. Zijn collega Bontenbal zei de terughoudende reactie van het kabinet wel te begrijpen. "Omdat we helaas ook afhankelijk zijn van de Verenigde Staten als het gaat over de veiligheid van Europa. Dat is het dilemma waar dit kabinet mee zit." 

Open en duidelijk

Keller ziet in Goedemorgen Nederland op NPO 1 dat er verschillende zienswijzen zijn over hoe je naar Trump toe moet reageren. "Wees open, want hij is ook heel erg open en duidelijk naar ons toe. Anderen zeggen: we hebben ook belangen met de Amerikanen. Dus probeer te beseffen dat als je Trump tegen je in het harnas jaagt, we uiteindelijk ook een prijs betalen. Het feit is dat we wel degelijk nog steeds binnen die NAVO samenwerken."

Bij de Amerikaanse aanval op Venezuela, waarbij afgelopen weekend president Nicolás Maduro werd gevangengenomen, zijn 55 militairen om het leven gekomen. De Amerikaanse regering heeft de interim-leider van Venezuela, Delcy Rodríguez, laten weten dat haar regering de banden met China, Rusland, Iran en Cuba moet verbreken. Dat meldt ABC News op basis van drie anonieme bronnen. Ook zou Venezuela voortaan uitsluitend met de VS moeten samenwerken op het gebied van olieproductie en de VS voorrang moeten geven bij de verkoop van zware ruwe olie.

Spagaat

Volgens Keller komt het moment om afstand te nemen van het handelen van Trump steeds dichterbij. "Tegelijkertijd moet je oppassen dat je niet dingen weggooit die je niet zomaar vervangen hebt."

In de reacties van Jetten en Bontenbal ziet Keller een spagaat. "Enerzijds: het is tegen het internationaal recht. Dat zal Bontenbal ook erkennen, alleen zal hij dat binnenskamers doen. Dat is een afweging. Je ziet het ook in Denemarken (met betrekking tot de dreigementen van Trump richting Groenland, red.). Een aantal landen steunt Denemarken en een aantal landen is stil."

Het is volgens Keller bijna altijd zo dat de toon binnenskamers harder is. "Als je het publiek maakt, dan is er geen weg meer terug. Ik vrees dat er achter de schermen nog te weinig is gebeurd. Het feit is dat we als Europese gemeenschap - maar ook binnen Nederland - nog erg verdeeld zijn over wat er aan de hand is."

Geen verrassing

De aanval van de VS in Venezuela is geen verrassing geweest, stelt Keller. "Trump heeft al vanaf zijn eerste aantreden in zijn eerste termijn gezegd: Venezuela moet weer in de Amerikaanse invloedssfeer terugkomen. Hij heeft het ook opgeschreven in zijn nationale veiligheidsstrategie. Het kan geen verrassing zijn. Maar op het moment dat je geweld gaat gebruiken, is het praten even afgelopen. Dan ga je een grens over en dan lok je tegengeweld uit. In die spiraal zitten we nu mondiaal en dat is beangstigend."