Stevige kritiek na ruzie BBB-ministers Wiersma en Tieman: 'Ze heeft twee jaar niks gedaan!'

Binnen het demissionaire kabinet speelt een hoog opgelopen conflict over mestregels en waterkwaliteit tussen BBB-ministers Femke Wiersma (Landbouw) en Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat). Tieman heeft tevergeefs geprobeerd zijn partijgenoot Wiersma te overtuigen om strengere mestregels in te voeren om de waterkwaliteit te verbeteren, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van de NOS. "Die BBB moet echt stoppen, joh", verzucht journalist Mark Koster.

Het conflict draait om de vierjaarlijkse herziening van de mestregels. Wiersma heeft eerder conceptplannen opgesteld, maar een analyse wees uit dat de maatregelen onvoldoende zijn, meldde de minister al in oktober.

Tieman is als minister verantwoordelijk voor de waterkwaliteit. Zijn ministerie vreest dat die verder achteruitgaat als Wiersma haar plannen doorzet. Onder druk van zijn eigen partij is hij toch akkoord gegaan, maar dat geldt volgens ingewijden niet voor VVD'er Thierry Aartsen, die als staatssecretaris op hetzelfde departement verantwoordelijk is voor de luchtkwaliteit.

Het ministerie van Landbouw erkent dat het proces langer duurt. Wiersma stelt onder meer voor om strengere regels te hanteren in gebieden met slechtere waterkwaliteit en mildere regels waar normen binnen bereik zijn. De nieuwe regels moeten op 1 januari 2026 ingaan, maar het is onzeker of die deadline wordt gehaald.

'Flink geruzied tussen Wiersma en Tieman'

"Oorlog op het continent en een stille strijd binnen het kabinet. En ook nog binnen een smaldeel. Dat is wel bijzonder, dat hoor je niet vaak", reageert politiek verslaggever Niels Klaassen in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "De NOS meldt dat er echt flink geruzied wordt tussen Wiersma en Tieman."

"Wiersma staat erop, en heeft de steun van de partijtop, dat de regels een beetje versoepeld worden waar kan. Ze wil meer mest uitrijden, ook dicht bij water. Tieman, de man van het water, zelf ooit werkzaam geweest bij het waterschap, heeft erop gehamerd: 'Onze waterkwaliteit is al beroerd. We moeten veel meer doen'", zegt Klaassen. In 2027 is de deadline om de waterkwaliteit op orde te brengen. "Deze strijd is hoog opgelopen en is nog steeds niet beslecht. Er moet nog over worden doorgesproken."

Tekst gaat verder onder X.

Volgens de NOS zou Wiersma, samen met mede-BBB-minister Mona Keijzer, Tieman onder druk hebben gezet om zijn verzet te staken en hem hebben gewaarschuwd voor zijn positie. "Dat wordt allemaal ontkend, BBB zegt dat dat niet aan de orde is", aldus Klaassen. "Maar mensen die kennis hebben van deze ruzie zeggen dat het hoog is opgelopen en dat het nog steeds niet klaar is. Dinsdag wordt er over doorgesproken."

Hij ziet dat de BBB probeert "te pakken wat je pakken kunt" nu de partij nog deel uitmaakt van het kabinet. "Het worden hun laatste weken of maanden in het landsbestuur, ze hebben nog maar vier zetels in de Kamer en kunnen een plek in de nieuwe coalitie wel vergeten. Je ziet dat ze nu heel erg hameren op hun eigen kroonjuwelen en proberen er nog iets uit te slepen, ook al is het misschien een verloren strijd."

Premier Schoof kan ingrijpen

De VVD levert meer bewindspersonen en binnen die partij bestaat eveneens weerstand tegen Wiersma’s plannen. "Stel dat er in de ministerraad gestemd moet worden, dan verliezen die BBB'ers het sowieso. Het lijkt dus een verloren strijd op voorhand."

Toch geeft Wiersma niet op, waardoor het conflict voortduurt. "Premier Dick Schoof heeft geprobeerd te bemiddelen. Hij heeft ze nog niet samen in een hok gezet, dat kan altijd nog. Maar hij heeft ook een machtsmiddel dat wordt onderschat in Den Haag; hij gaat over de agenda van de ministerraad."

Als Schoof dat wil, kan hij voorkomen dat Wiersma’s plannen worden besproken, waardoor besluitvorming wordt uitgesteld. Klaassen: "De premier bepaalt of er een besluit valt of niet. Als er dinsdag in een voorvergadering in de onderraad iets niet lekker loopt, kan Schoof zeggen: dit is niet rijp voor besluitvorming, het gaat niet gebeuren. Hij kan zijn zin doordrukken."

'Wiersma heeft twee jaar niks gedaan!'

Ed Nijpels vindt de situatie beschamend. Volgens de oud-VVD-minister past bescheidenheid bij een kabinet waar al twee partijen zijn uitgestapt. "Het kabinet is dubbel demissionair, ze zijn twee keer gevallen." Hij vindt dat Schoof moet optreden. "Wat in dit geval gewoon zou moeten gebeuren is dat premier Schoof optreedt. Hij moet een knoop doorhakken. Wiersma en Tieman kunnen niet allebei gelijk krijgen."

"Het voorstel van Wiersma is overigens dramatisch", zegt de oud-bewindsman, die geen fan is van de BBB-minister. "Ze heeft twee jaar niks gedaan, het hele landbouwbeleid is in haar periode een grote rommel geworden. Dit komt er nu overheen."

Nijpels vindt dat een demissionair kabinet terughoudend moet zijn. "Het is natuurlijk heel erg raar, een dubbel demissionair kabinet dat brieven blijft sturen. Er zijn verkiezingen geweest! Schoof moet nu zeggen: er gaan geen brieven meer naar de Tweede Kamer toe namens dit kabinet. En als je het er niet mee eens bent, dan is daar de deur."

Hij adviseert Schoof te kijken naar zijn voorganger, Mark Rutte, als de situatie verder escaleert. "Rutte heeft destijds Mona Keijzer voorgedragen voor ontslag, toen ze op een zaterdag een interview gaf aan De Telegraaf over de coronamaatregelen."

Volgens journalist Mark Koster heeft de BBB zich niet bewezen in het kabinet. "De BBB en die Wiersma... Dat is de vrouw die het meest 'nee' heeft gezegd in de geschiedenis van Nederland. Alleen maar nee! Ook tegen de Raad van State... Het gaat maar door bij haar. Dit is ook weer zo'n nee-moment. Het is kamikaze! Ze mogen nog tien minuten op het podium staan en ze blijven maar doorgaan. Die BBB moet echt stoppen, joh."