Karremans ontkent slechte banden met China na Nexperia-rel en zou hetzelfde weer doen: 'Gezorgd dat kennis hier is gebleven'

Demissionair minister van Economische Zaken Vincent Karremans zegt dat hij wél in gesprek is met China over de situatie rond chipfabrikant Nexperia. "De contacten zijn er gewoon", zegt Karremans in Goedemorgen Nederland op NPO 1. In december reist hij zelf naar China voor een gesprek met zijn Chinese ambtsgenoot, vertelt hij in het WNL-programma.

Wat is er aan de hand? Nexperia heeft een hoofdkantoor in Nijmegen, dat aan het begin staat van de productieketen. Karremans stelde de Nederlandse tak eind september onder curatele, naar eigen zeggen om te voorkomen dat technologische kennis en kunde zou weglekken naar het Chinese moederbedrijf Wingtech. China reageerde woedend en besloot tot een exportverbod op Nexperia-chips uit China, wat leidde tot grote problemen in de Europese auto-industrie. De rel kreeg internationaal veel aandacht.

"Ik heb ervoor gezorgd dat de productie, kennis en expertise, die anders weg zou gaan uit Europa, hier is gebleven", zegt Karremans over zijn noodmaatregel. "Dit is het laatste bedrijf wat hele belangrijke chips maakt en in Europa is gevestigd. Dat zijn chips die in tv's zitten, in auto's en elektrische tandenborstels, noem maar op. Het is heel belangrijk voor onze economie en belangrijk dat we het hier in Europa houden."

Dat China besloot de export van Nexperia-chips aan banden te leggen, toont volgens Karremans het belang van zijn ingreep. "Het laat zien dat Nexperia niet zomaar een bedrijf is. Het gaat echt om iets wat van wezenlijk belang is voor onze economie. En dit laat zien dat er wederzijdse afhankelijkheid is."

Karremans benadrukt dat de kanalen met China altijd open zijn gebleven. "Vanaf moment één hebben we hele goede gesprekken gevoerd met de Chinese autoriteiten. Ook afgelopen week is een team van mij in China geweest en zijn er goede gesprekken gevoerd. Dat gaat in een goede sfeer en er zijn stappen gezet." Het exportverbod is inmiddels opgeheven, waarna Karremans zijn noodmaatregel opschortte.

Dat kon hij doen, omdat volgens Karremans Nexperia niet langer "kennis, kunde en expertise" buiten Europa kan verplaatsen. Volgens de minister zijn alle partijen bezig om "een oplossing te creëren".

Grote gevolgen

De gevolgen van zijn ingreep waren voelbaar in Europa. Verschillende autofabrieken moesten sluiten en er vielen zelfs ontslagen. Op de vraag of hij dingen anders had moeten aanpakken, zegt Karremans: "Het is belangrijk om te weten waarom we dit deden. We deden het echt om de kennis en capaciteit te beschermen." Met de signalen van het weglekken van belangrijke kennis en capaciteit "denk ik dat elke minister van Economische Zaken zou ingrijpen".

Critici zeggen dat Karremans' actie onverwacht kwam en dat de minister er onnodig een politiek conflict van heeft gemaakt. Europese bestuurders van Nexperia in Nijmegen stapten ook naar de Ondernemingskamer in Amsterdam. Rechters van de Ondernemingskamer zetten vervolgens de Chinese topman van het bedrijf op afstand. "Op het moment dat ik het bevel nam, was er nog geen procedure van de Ondernemingskamer", reageert Karremans. "Ik had ook geen zekerheid of dat zou gebeuren."

Karremans heeft overwogen om zelf naar China te vliegen en daar in gesprek te gaan, maar deed dat niet. "Maar ik heb ook contact gehad met de Chinese minister." Dat er geen contact zou zijn geweest met China, is volgens de minister niet waar. "Er wordt over deze zaak heel veel gezegd wat feitelijk niet klopt."

Karremans ontkent ook dat hij vooraf niet goed genoeg had overlegd. "Als je zo'n besluit neemt, dan houd je de kring heel klein", zegt de minister. "Want zo'n bedrijf wordt leeg getrokken. En dan heb je het echt over een kwestie van dagen." Hij zou de Europese Commissie vooraf op de hoogte hebben gebracht.

Tekst gaat verder onder X.

Na zijn ingreep heeft hij snel met China gebeld. "Ik ga niet zeggen wat we allemaal hebben besloten en gedaan, maar we hebben toen afgesproken dat er een team op ambtelijk niveau komt spreken. Ik ga in december zelf sowieso naar China en we hebben afgesproken contact te houden. Die contacten zijn er gewoon", aldus Karremans. "Het is ook heel gebruikelijk in dit soort situaties dat je eerst op ambtelijk niveau spreekt, om later nog eens zelf te spreken."

Zelfreflectie

In een interview met The Guardian zei Karremans dat hij, met de kennis van nu, dezelfde stappen opnieuw zou nemen, al ontbreekt volgens hem in dat artikel de nuance. "Er zijn ongetwijfeld dingen die je beter zou kunnen doen. Maar de grote lijnen blijven hetzelfde en ook de reden waarom we hebben ingegrepen."

Hij ontkent dat hij is gezwicht voor druk uit China. "Nexperia vertoont geen gedrag meer wat ertoe leidt dat er kennis, kunde en expertise naar buiten Europa wordt gebracht. Ja, dat kunnen we bewijzen. Ik heb toezicht."

"En China heeft ook een belangrijke stap gezet richting ons om de levering weer op gang te brengen", zegt Karremans tot slot. "Dan is het in een goede relatie heel logisch en normaal dat wij dan ook een stap zetten om tot een oplossing te komen. Er is nog geen langetermijnoplossing, maar daar werken we aan op een constructieve manier."