Rusland positief over VS-plan Oekraïne, experts bezorgd: 'Witkoff leunt naar de Russen'
Rusland staat positief tegenover een 28-puntenplan om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. De Russen en de Verenigde Staten zouden hier in het geheim aan werken. Voor Oekraïne betekent dat waarschijnlijk weinig goed nieuws. "Het wekt argwaan. Dat betekent dat Oekraïne waarschijnlijk meer veren moet laten dan ze van plan zijn", zegt defensiespecialist Peter Wijninga in Goedemorgen Nederland op NPO 1.
Achter gesloten deuren voltrekt zich een belangrijke geopolitieke ontwikkeling: na Gaza werkt Donald Trump ook aan een vredesplan voor Oekraïne. Ditmaal niet in 20, maar in 28 punten. De Amerikaanse president probeert daarmee de voortslepende oorlog in Oekraïne te beëindigen, maar experts maken zich zorgen.
Volgens Amerikaanse media werkt de Trump-regering namelijk in het geheim alleen met Rusland aan het plan. Een Amerikaanse delegatie is op dit moment in Oekraïne om het plan te bespreken, maar het plan is dus opgesteld zonder Oekraïense betrokkenheid. Wel zou de regering van Volodimir Zelenski op de hoogte zijn gesteld van de gesprekken.
Witkoff 'leunt naar Rusland'
Of door de onderhandelingen weer toenadering is tussen Trump en Vladimir Poetin, is onduidelijk, maar volgens Wijninga is er "in ieder geval weer een plan dat met de Russen is besproken". De Russen zijn positief gestemd, "maar we weten niet wat het plan inhoudt en het wordt angstvallig geheimgehouden".
“Het plan wekt argwaan. Dat betekent dat Oekraïne waarschijnlijk meer veren moet laten dan ze van plan zijn.”
Ook is nog onduidelijk wat de uiteindelijke invloed is die Oekraïne op het plan uitoefent. "Steve Witkoff, de VS-onderhandelaar, spreekt met Zelenski, maar van Witkoff is bekend dat hij een beetje naar de Rusland leunt", maakt Wijninga zich zorgen. "We weten niet hoe dit eruit gaat zien."
Grote concessies
Rusland en de VS hebben het plan nog niet bevestigd, maar volgens The New York Times moet Oekraïne grote concessies doen als dit plan doorgang vindt. Dat bestaat onder meer uit het opgeven van grondgebied (de hele oostelijke Donbas, ook gebieden die op dit moment niet bezet zijn door Rusland), het inkrimpen van het leger en het inleveren van strategische langeafstandswapens.
“Nu gaat er mogelijk iets op tafel komen, die 28 punten, maar wat het precies inhoudt, is onduidelijk. Hopelijk komt er iets uit wat voor Oekraïne acceptabel is en voor de Russen ook.”
Ook staat in het plan dat er geen internationale vredesmacht in Oekraïne mag komen die een mogelijk staakt-het-vuren moet handhaven. Volgens ingewijden zouden in plaats daarvan Amerikaanse garanties voor de veiligheid moeten zorgen. Volgens de Financial Times zou het plan ook inhouden dat de VS hun militaire hulp aan Oekraïne moeten terugdraaien, terwijl Oekraïne de Russische taal als officiële taal zou moeten erkennen.
Boedapest
De wil tot onderhandelen is bij Zelenski volop aanwezig, weet Wijninga. "En Poetin zegt wel dat hij de wil heeft om om de tafel te gaan, maar hij heeft tot nu toe elk plan en uitnodiging daartoe uiteindelijk afgewezen. Dat Trump de topontmoeting tussen hem en Poetin in Boedapest heeft afgezegd, kwam omdat hij erachter kwam dat het geen zin had. Er was geen winst te behalen."
Er lag namelijk niks op tafel om over te spreken, aldus de defensiespecialist. "Nu gaat er mogelijk iets op tafel komen, die 28 punten, maar wat het precies inhoudt, is onduidelijk. Hopelijk komt er iets uit wat voor Oekraïne acceptabel is en voor de Russen ook."