Ook strafrechtadvocaat Peter Schouten legt werk neer tegen cameratoezicht: 'In strijd met alle internationale verdragen!'

Strafrechtadvocaat Peter Schouten roept beroepsgenoten op zich aan te sluiten bij de brandbrief waarin strafrechtadvocaten aankondigen hun werk in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) en de Afdeling Intensief Toezicht (AIT) neer te leggen vanwege nieuw cameratoezicht. "Het is een ernstige zaak dat er in Nederland een wet is aangenomen die in strijd is met alle internationale verdragen."

In de brandbrief, gericht aan de presidenten van alle rechtbanken en gerechtshoven en aan de hoofdofficieren van justitie, schrijft een groep van 46 strafrechtadvocaten dat zij hun cliënten in de zwaar beveiligde gevangenisregimes niet meer bezoeken. Sinds deze maand worden daar videobeelden opgenomen van gesprekken tussen advocaten en cliënten.

De advocaten zeggen dat cliënten zich niet meer veilig voelen om openlijk te spreken, omdat zij vrezen dat er wordt meegeluisterd en omdat camera's de dossiers op tafel kunnen filmen. In totaal kijken drie camera's mee: twee vanaf de zijkant en één van bovenaf. Bewaarders kunnen de gesprekken zien, maar niet horen. Advocaten mogen niet langer hun hand voor de mond houden. In de brief noemen zij dit 'toezicht dat zijn weerga niet kent'.

Schouten steunt de brandbrief, die hij om persoonlijke omstandigheden niet ondertekende. "Ik heb op X meteen mijn steun uitgesproken. Dat doe ik nu weer", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Het is een heel goed initiatief van de collega's Sander Janssen en Laura Versluis. Ik vind dat ook alle andere strafrechtadvocaten in actie moeten komen. Op deze wijze de vertrouwelijkheid schenden tussen advocaat en cliënt, is gewoon een hele slechte zaak."

Taghi

Demissionair staatssecretaris Arno Rutte noemde het gisteren bij Pauw & De Wit "heel vreemd" dat advocaten hun werk neerleggen, omdat volgens hem een "goed democratisch proces" aan de wet voorafging. "Ik zou dat als advocaat niet doen", zei de VVD-bewindsman. Initiatiefnemer Janssen, ook aan tafel, reageerde daarop met de opmerking dat Rutte ook geen advocaat is.

Volgens Rutte is de zaak tegen topcrimineel Ridouan Taghi de belangrijkste reden voor het strengere toezicht. Hij noemde die zaak zwaar genoeg om de maatregelen te rechtvaardigen. "Alleen deze zaak is ernstig genoeg om ons zorgen te maken over de impact op de maatschappij en de rol die advocaten, vaak ongewenst, kunnen spelen in het voortzetten van criminele handelingen." Volgens Rutte gaat het om ongeveer honderd gevangenen; andere concrete voorbeelden noemde hij niet.

Tekst gaat verder onder X.

"Het is natuurlijk belangrijk dat voortgezet crimineel handelen vanuit de PI wordt bestreden. Maar dat doe je door te kijken naar de specifieke zaken waar een heel duidelijke aanleiding is om te zeggen: hier gaat iets mis", reageert Schouten. "Dat is in de Marengo-zaak tegen Taghi drie keer gebeurd. Veel andere voorbeelden zijn er niet."

'Over één kam geschoren'

Volgens de briefschrijvers vindt voortgezet crimineel handelen in gevangenissen vrijwel nooit via advocaten plaats, maar via telefoons die met drones, door bewaarders of door bezoek worden binnengesmokkeld. "Er wordt continu gezegd dat het probleem bij advocaten zit, maar dat zie ik niet", zei initiatiefnemer Janssen.

Schouten: "Er wordt nu één groep over één kam geschoren: ongeveer honderd verdachten die in een EBI of EBI-light zitten. Hiermee wordt gewoon het kind met het badwater weggespoeld. En dat kind is een eerlijk proces. Dat kind is er om te zorgen dat we in een rechtsstaat op een goede manier met de verdediging van verdachten omgaan."

Hij staat momenteel geen cliënt bij die vastzit in een extra beveiligd regime. "Op het moment dat ik daar moet zijn, zal ik dat niet doen. Ik sluit mij aan bij deze actie."

Grote gevolgen

Dat strafrechtadvocaten het werk neerleggen, kan grote gevolgen hebben voor strafzaken. Die komen voor een groot deel stil te liggen. Werkweigering is het niet, benadrukt Schouten. "Je blijft natuurlijk de cliënt bijstaan. Maar het gevolg zal zijn dat zittingen niet kunnen doorgaan, omdat allerlei dingen niet kunnen worden geregeld. Dat is een ernstige zaak."

"Het is ook een ernstige zaak dat er in Nederland een wet is aangenomen door het parlement die in strijd is met alle internationale verdragen", vervolgt de raadsman. "Het is gek dat dit soort dingen zomaar gebeuren, omdat iedereen in paniek is geraakt van die ene grote zaak, waar ik zelf ook in zit", verwijst hij naar het Marengo-proces tegen Taghi.

Schouten roept andere strafrechtadvocaten op zich achter de brandbrief te scharen. "Op deze manier moeten we in een rechtsstaat niet met de rechten van verdachten omspringen."