Ferry blikt terug op horroravond in Parijs: 'Zoiets heftigs hoeft niet de rest van je leven te bepalen'

Op 13 november 2015 bezoekt Ferry Zandvliet een concert in het Parijse theater Bataclan. Als drie mannen met Kalasjnikovs het vuur openen in de volgepakte zaal, moet Ferry kruipend over de lichamen zien te ontsnappen. Dat lukt en hij wordt opgevangen door een Frans gezin. Ze verzorgen hem en hij brengt daar de nacht door. Er ontstond een diepe connectie. Tien jaar later blikt hij terug en krijgt hij een hartverwarmende boodschap van ze mee.

Op 13 november 2015 werd Parijs getroffen door een reeks terroristische aanslagen, waaronder een bloedbad in de concertzaal tijdens een optreden van de band Eagles of Death Metal. Bij de Bataclan kwamen 90 mensen om het leven, terwijl honderden anderen gewond raakten. De aanslagen, opgeëist door IS, maakten deel uit van een gecoördineerde aanval op meerdere locaties in de stad, waaronder cafés en het Stade de France.

In totaal vielen er 130 doden. Het was een van de dodelijkste terreuraanslagen in Europa in de 21e eeuw. Ferry zegt dat het hem helpt om zijn trauma weg te schrijven en om erover te blijven praten. "Praten is de enige uitweg uit een trauma. Als je niet praat en het niet de aandacht geeft die het verdient, dan kan je het nooit een plek geven."

'Ik was er nog niet'

"Het is een gebeurtenis geworden waar ik met afstand naar kijk", vertelt Ferry, die zijn ervaringen neerpende in een boek, waar nu een vervolg van verschijnt. "Vijf jaar geleden dacht ik: ik ben er wel, qua verwerking en omdat ik veel lekkerder in mijn vel zat. Maar, als ik vijf jaar later weer terugkijk, denk ik: nee, nu ben ik er. Over vijf jaar zeg ik waarschijnlijk weer precies hetzelfde."

Hij dacht dat het trauma dat hem achtervolgde na het schrijven van het eerste boek verleden tijd was, "maar ik merkte laatst dat ik er toen nog niet was. Ik voel me nu nog relaxter, gelukkiger en frisser in mijn hoofd. Vroeger bleef ik er dus in hangen, dat doe ik nu niet meer. Je kunt zoiets heftigs meemaken, maar het hoeft niet de rest van je leven te beïnvloeden."

'Zijn echt vrienden geworden'

Ferry werd direct na de aanslag door een Frans gezin opgevangen. "Op het moment dat het gebeurt, heb je niet door hoe bijzonder dat is. Ik weet nog dat ik bij hun thuis zat en ik wilde eigenlijk alleen maar weg, naar mijn vrienden. Later begrijp je hoe bijzonder het is geweest dat een wildvreemd gezin mij opving."

Ferry wist wonder boven wonder uit de concertzaal te ontsnappen, waarna hij een bar in rende. "Een vrouw in die bar, waar het heel chaotisch was, zei: "Kom met mij mee, daar is het rustiger." Vervolgens ben ik daar de hele nacht gebleven, omdat we later de straat niet meer op mochten. Ik wilde naar mijn vrienden toe, maar het gezin heeft de hele nacht voor me gezorgd. Ik heb op de bank geslapen, onder een dekentje met een kop thee naast me."

Hij heeft nog regelmatig contact met het gezin, vertelt hij in de studio. "Het zijn echt vrienden van me geworden. Afgelopen juli heb ik ze weer gezien in Parijs, waar ze inmiddels niet meer wonen. Ze waren er toevallig toen ik er ook was."

'We hebben het met elkaar doorleefd'

In een video vertelt de vrouw aan Ferry hoe bijzonder de ontmoeting voor ze is geweest. "Tien jaar geleden kwam je in ons leven dankzij een buitengewoon overlevingsinstinct. Ik wist niet dat jij op dat moment zo'n geweldig stralend mens was. Maar ik wist dat we die dag een bijzonder iemand hadden ontmoet. Je bent er sterk uitgekomen en er is een vriendschap voor het leven ontstaan. We wilden je laten weten dat we heel veel van je houden."

Ferry raakt zichtbaar geëmotioneerd. "Ik vergeet altijd wat voor lieve mensen het zijn. Ik ben echt een beetje van slag. Je realiseert je niet dat zij ook een aanslag meemaken. Het gebeurde honderd meter bij hun huis vandaan. Ze hebben me later weleens verteld dat ze ook getraumatiseerd zijn geraakt door die nacht. We hebben het met elkaar doorleefd."

Hoe sneller je iets moois ervaart na een traumatische gebeurtenis, hoe sneller het herstel op de lange termijn, is Ferry van overtuigd. "Een halfuur nadat mensen op mij stonden te schieten, deed iemand haar armen om mij heen. Dat heeft heel veel voor mijn herstel en de blik op deze gebeurtenis betekend."

Dader wil slachtoffers spreken

Eén van de daders, Salah Abdeslam, heeft via zijn advocaat aangegeven dat hij in contact wil komen met slachtoffers van de aanslagen. De kwestie verdeelt de overlevenden. Waar de één zegt benieuwd te zijn naar wat hem motiveerde om deze daad te plegen, hebben anderen daar geen behoefte aan. Ferry op dit moment ook niet. "Ik heb hem totaal niets te vragen. Er is geen één antwoord dat bevredigend kan zijn."

Wel heeft hij jaren geleden één van de vaders van de daders ontmoet. "Ik was benieuwd naar wat hij te vertellen had. Ik ben nieuwsgierig van aard, maar ook nuchter en ik ga zoiets bleu aan. We hadden het over hele menselijke dingen, wat we deden in ons leven. Het maakte het verhaal menselijk. Ik kan nooit begrip hebben voor wat zijn zoon heeft gedaan, maar ik snap wel hoe het is gebeurd. Hij is gehersenspoeld door IS. Dat gedrag laat hij nog steeds zien in de dingen die hij zegt. De familie is net als ik slachtoffer."