ICJ: Israël moet VN-hulp toestaan in Palestijnse gebieden
Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag oordeelt dat Israël hulp van de Verenigde Naties in de Palestijnse gebieden moet toestaan en faciliteren. Dat is inclusief de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA), aldus een niet-bindend advies van de hoogste VN-rechtbank.
Israël verbiedt UNRWA, voor de oorlog de belangrijkste hulporganisatie in Gaza, te werken in Israël en de Palestijnse gebieden. Het land meent dat Hamas UNRWA heeft geïnfiltreerd en dat UNRWA-medewerkers betrokken waren bij de aanval van 7 oktober 2023 op Israël. Het ICJ stelt dat Israël niet hard heeft gemaakt dat er veel Hamasstrijders onder UNRWA-medewerkers zijn.
UNRWA speelt een centrale rol bij de hulpverlening in de Palestijnse gebieden, benadrukte voorzittend rechter Iwasawa Yuji. Hij verklaarde dat het niet mogelijk is UNRWA op korte termijn te vervangen en zonder degelijk overgangsplan. Ook wees hij erop dat UNRWA in opdracht van de VN hulp levert.
Iwasawa zei dat Israël VN-hulp niet mag hinderen, zoals eerder dit jaar gebeurde met Gaza, en binnenlandse wetten niet mag toepassen op bezette gebieden, verwijzend naar het verbod op UNRWA. Hij zei dat Israël als bezettingsmacht verplicht is ervoor te zorgen dat aan de basisbehoeften van de Palestijnse bevolking wordt voldaan. Het hof roept Israël ook op verhongering niet als oorlogsmiddel te gebruiken.
Israël niet naar zitting
De uitspraak werd in het Vredespaleis uitgesproken in het bijzijn van onder anderen Palestijnse vertegenwoordigers. Israël is niet naar de zitting gekomen. Het land kwam in april ook niet naar het hof, toen hoorzittingen werden gehouden om tientallen landen en organisaties te horen. Israël diende toen schriftelijk zijn juridische standpunt in.
Het advies komt op verzoek van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Die vroeg in december wat de verplichtingen van Israël als "bezettingsmacht" zijn met betrekking tot de VN en VN-activiteiten en andere hulporganisaties in de Palestijnse gebieden. Aanleiding hiervoor was het Israëlische verbod op UNRWA.
De VN deden na de Israëlische beschuldigingen onderzoek naar UNRWA en oordeelde dat negen medewerkers mogelijk betrokken waren bij de aanval op 7 oktober 2023. Die zijn ontslagen. Het VN-agentschap meent dat Israël ongefundeerde beschuldigingen over de organisatie en haar medewerkers uit. Ondanks het Israëlische verbod is UNRWA nog steeds actief en leveren de 12.000 medewerkers in Gaza nog steeds hulp.