Eerste Kamervoorzitter Mei Li Vos: onwenselijk als Senaat asielwetten behandelt zonder novelle

Eerste Kamervoorzitter Mei Li Vos vindt het onwenselijk dat de Senaat de veelbesproken asielwetten moet behandelen voordat de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken over de zogenoemde novelle, die hulp aan mensen zonder verblijfsvergunning moet uitzonderen van strafbaarheid. "Dat is wel zoals we het hebben afgesproken", zegt Vos in het WNL-radioprogramma Sven op 1.

Demissionair asielminister David van Weel wil tempo maken met de asielnoodmaatregelenwet, die illegaliteit strafbaar stelt. Door een wijzigingsvoorstel wordt ook hulp aan mensen zonder papieren strafbaar. Met een novelle wil Van Weel dat laatste corrigeren, in de hoop voldoende steun in de Eerste Kamer te krijgen.

Daarnaast ligt er nog een tweede asielwet over een tweestatusstelsel klaar. Van Weel wil dat zowel de Eerste Kamer als de Raad van State alvast naar beide wetten kijken, voordat de Tweede Kamer de novelle heeft behandeld. Zo kan het proces versneld worden, denkt hij. Haast is geboden met de verkiezingen eind oktober in aantocht.

Vos vindt dat geen juiste route. "Dat zou redelijk uniek zijn en is niet wenselijk. Wij willen graag wetten behandelen waarvan de Tweede Kamer zegt: ‘Dit hebben wij zo besloten, wij zijn het eens. Alstublieft, ga deze wens behandelen’." Volgens haar moet de Senaat de wetten in hun volledigheid onder ogen krijgen, inclusief de novelle.

De kans bestaat wel dat de Eerste Kamer de wetsvoorstellen nog voor de verkiezingen behandelt. "De Tweede Kamer heeft niet veel vergaderdagen meer, wij gaan gewoon door. Wij hebben geen verkiezingsreces en behandelen alle wetten zoals ze bij ons worden aangeleverd. Het is vooral een agendakwestie van de Tweede Kamer."

Sven op 1 gemist? Luister deze uitzending nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Vos (PvdA) stelt zich opnieuw kandidaat als Kamervoorzitter. "7 oktober kiest de Eerste Kamer de nieuwe voorzitter en ik wil mij kandideren." Een ministerspost, bijvoorbeeld als Onderwijsminister, slaat ze af, ook als GroenLinks-PvdA na de verkiezingen gaat regeren. "Dan blijf ik."

Niet alleen om haar termijn af te maken, benadrukt ze. Ze geeft daarnaast les aan groep 3 op een basisschool. "Dat is één van de ingewikkeldste dingen die ik ooit in mijn leven heb gedaan. Op dit moment hou ik beter orde in de Eerste Kamer. Klassenmanagement van kinderen is aanmerkelijk lastiger dan een groep volwassenen. Zeker in de Eerste Kamer, waar we echt zakelijk, vriendelijk en hoffelijk met elkaar omgaan."

CDA-voorstel

Het CDA wil de zittingsduur van senatoren verlengen van vier naar zes jaar, waarbij om de drie jaar de helft van de Kamer vernieuwd wordt. Vos ziet vooral nadelen. "Kleine partijen maken dan minder kans op zeggenschap in de Eerste Kamer. Dat vind ik een groot nadeel." Volgens haar is het juist waardevol dat ook kleine partijen vertegenwoordigd zijn. "Ervaring is belangrijk en ik snap de gedachte van stabiliteit, maar ik vraag mij af of het zo werkt."

Tekst gaat verder onder X.

Omdat de Eerste Kamer indirect wordt gekozen, stranden regelmatig wetten doordat de coalitie er geen meerderheid heeft. Vos vindt dat positief. "Juist dat de Eerste Kamer op afstand nog eens heel goed kijkt naar de wetten, en dat de regering niet automatisch een meerderheid heeft, heeft ervoor gezorgd dat we geen al te gekke dingen hebben gedaan. Het houdt elkaar in evenwicht."

Wel pleit ze voor invoering van een terugzendrecht. "Wij kunnen nu een wet alleen helemaal verwerpen. Als we ergens tegen zijn, moet alles opnieuw. Dat kost vreselijk veel tijd. Van het terugzendrecht zou ik wel een voorstander zijn."

Vos optimistisch over politiek

Ondanks kritiek blijft Vos optimistisch over de Nederlandse politiek. "Ik kijk weleens naar buitenlandse kranten en tv en dan vind ik eerlijk gezegd dat wij het best goed doen. Er wordt veel gemopperd, maar het feit dat wij een meerpartijenstelsel hebben en rekening met elkaar moeten houden, de traditie van polderen en dat niet één partij het voor het zeggen heeft, vind ik positief."

Het Amerikaanse tweepartijenstelsel noemt ze instabiel. "In één keer alle ambtenaren ontslaan of zomaar wetten overrulen, dat hebben wij hier niet. In de Eerste Kamer zijn er iets minder wetten door de verkiezingen van de laatste jaren, maar het loopt wel door. Natuurlijk kan je focussen op wat misgaat, maar er gaat ook veel goed."