Zelenski bereid om met Poetin te onderhandelen over einde oorlog: 'Haalt druk bij zichzelf weg'

De Oekraïense president Volodimir Zelenski is "desnoods" bereid tot diplomatiek overleg met Russisch president Vladimir Poetin om de oorlog te beëindigen. Dat zei Zelenski in gesprek met de Britse journalist Pierce Morgan. "Ik kan me voorstellen dat er een bepaalde mate van druk op Zelenski wordt uitgeoefend", reageert oud-commandant Jeff Mac Mootry in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Lang heeft Zelenski een diplomatieke oplossing verworpen, maar in gesprek met Morgan gaf hij aan dat Oekraïne klaar is om deze afslag te nemen. Een flinke koerswijziging, aangezien Zelenski steeds benadrukte dat hij Rusland wilde verslaan op het slagveld. In een decreet in oktober 2022 werden onderhandelingen zelfs uitgesloten zolang Poetin aan de macht is.

Onderhandelen met de Russische president ziet hij als een reële optie als "dat de enige manier is waarop we het volk van Oekraïne vrede kunnen brengen en we niet nog meer mensen verliezen". Bij mogelijke vredesbesprekingen met Rusland wil Zelenski dat ook een Amerikaanse en Europese afvaardiging aanwezig is.

'Zelenski onder druk gezet'

De terugkeer van president Donald Trump in de Oval Office deed in januari al de speculaties over vredesbesprekingen toenemen. "Een heleboel dingen die de regering Trump doet worden breed uitgemeten in de media, maar er zijn ook traditionelere wijzen van politiek voeren: stille diplomatie achter de schermen", aldus Mac Mootry.

De oud-commandant denkt dat Zelenski onder druk wordt gezet om snel tot een vredesakkoord te komen. "Ik denk dat hij daar nu ook voor openstaat, niet alleen vanwege de vraag hoe de onvoorspelbare VS zich verder gaat opstellen, maar ook omdat Oekraïne oorlogsmoe wordt en de oorlog niet succesvol verloopt."

Zelenski is ervan overtuigd dat de Verenigde Staten hem niet in de steek zullen laten. "Al was het al omdat de VS een redelijk eigenbelang heeft, gezien de kritieke grondstoffen waar Oekraïne over beschikt. Daarom kan ik me niet voorstellen dat de VS heel Oekraïne wil opgeven."

Zelenski 'haalt druk bij zichzelf weg'

Generaal buiten dienst Mart de Kruif gelooft niet dat een diplomatiek gesprek een laatste oplossing is. "Het gaat voor beide partijen slecht aan het front. Zelenski neemt het initiatief om te praten, waarmee hij voorkomt dat Trump de steun van de VS aan Oekraïne kan stoppen."

Daarnaast regelt Zelenski hiermee dat Trump de "kracht van de sancties tegen Rusland kan handhaven". Kortom, "hij legt veel druk op Poetin om ook aan tafel te komen", aldus De Kruif. "En hij geeft Trump zijn zin door te zeggen: ik wil meewerken als de Russen dat ook doen. Zelenski haalt daarmee de druk voor een deel bij zichzelf weg."

'Nog een lange weg te gaan'

De kans dat Poetin aan tafel wil zitten met Zelenski is momenteel niet groot, denkt De Kruif. "Omdat hij nog steeds denkt dat hij de oorlog kan winnen. Maar als je kijkt naar het slagveld, is dit wel nodig. Daarnaast wil Zelenski Europa aan tafel hebben, iets wat Poetin ook niet wil. Er is nog een lange weg te gaan voordat Poetin aan tafel komt."

Daarom is een logische volgende stap "het verhogen van de druk op Rusland door Trump, door meer sancties aan te kondigen". De steun aan Oekraïne zal Trump "niet of veel minder gaan afbouwen dan voorheen", nu Zelenski bereid is aan tafel te komen. "Wat dat betreft is dit een slimme zet."

Nieuwe invasie reëel bij intrekken sancties

De Oekraïense president benadrukte dat hij wil dat westerse sancties tegen Rusland overeind blijven staan. Mocht het intrekken van sancties onderdeel worden van het vredesbestand, is de kans groot dat Rusland opnieuw Oekraïne binnenvalt, aldus Zelenski.

Het Oekraïense dodental staat sinds het begin van de oorlog op ruim 45.000. Daarnaast zijn er ongeveer 390.000 gewonden gevallen, maakte Zelenski bekend. Het aantal slachtoffers aan Russische is daarnaast nog veel hoger: ongeveer 350.000 doden en tussen de 600.000 en 700.000 gewonden. Dit is een schatting, omdat Rusland geen cijfers over slachtoffers openbaar maakt.