Rechter besluit over dwangsom levering F-35-onderdelen aan Israël

De rechtbank Den Haag doet vrijdagochtend uitspraak in het kort geding over Nederlandse F-35-onderdelen die ondanks een verbod alsnog in Israël terecht zouden komen. Mensenrechtenorganisaties Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum willen dat de Staat per direct een dwangsom van 50.000 per dag moet betalen als die er niet voor zorgt dat de straaljageronderdelen niet meer naar Israël gaan.

Het hof legde het verbod op uitvoer van Nederlandse F-35-onderdelen naar Israël eerder dit jaar op aan de Staat, maar sindsdien komen de onderdelen daar volgens de mensenrechtenorganisaties via omwegen alsnog terecht.

Landsadvocaat Reimer Veldhuis beaamde tijdens het kort geding dat er een "beperkt risico" bestaat dat de onderdelen in Israël terechtkomen, omdat de onderdelen niet langer traceerbaar zijn als zij eenmaal vanuit Nederland naar de VS zijn vervoerd. Wel noemde hij dit "niet aannemelijk" en deed het er volgens hem weinig toe omdat het verbod naar zijn lezing inhield dat Nederland niet langer F-35-onderdelen met eindbestemming Israël mocht exporteren. En daar houdt de overheid zich volgens de landsadvocaat aan.

De mensenrechtenorganisaties vinden dat de Staat "sjoemelt" met de term eindbestemming, om zo de uitspraak van het hof te ontlopen. De aanklagers vinden dat de overheid actief moet voorkomen dat de onderdelen in Israël terechtkomen. De dwangsom moet de Staat hierbij prikkelen.