Militair vrijgesproken van het maken van neonazistisch materiaal: ‘Uit de hand gelopen kleedkamerhumor’

Antisemitische leuzen, de Hitlergroet en Duitse marsliederen; in de telefoon van militair een jonge uit Kaatsheuvel ontdekte de politie appgroepen waarin neonazistische uitlatingen werden gedaan. Opvallend: ook andere leden van deze appgroepen waren werkzaam bij Defensie.

R. werd in eerste instantie aangehouden vanwege een drugsonderzoek. "Toen hij zijn telefoon moest inleveren voor dat onderzoek kwamen de appgroepen aan het licht", vertelt Telegraaf-journalist Silvan Schoonhoven in de podcast Het Misdaadbureau. "Bij die appgroepen waren meerdere mensen van Defensie betrokken. R. vertelde mij dat wel 50 tot 100 mensen eraan meededen in die groepen."

Schoonhoven legt uit dat neonazisme al langere tijd een groot probleem is binnen Defensie. "Uit een onlangs verschenen rapport van de MIVD blijkt dat de krijgsmacht aantrekkelijk blijft voor mensen met rechtsextremistische gedachten. Ze melden zich bij Defensie aan omdat ze zich met behulp van een wapentraining kunnen voorbereiden op een burgeroorlog."

'Er glipt nogal eens wat tussendoor'

Historicus Coks Donders beaamt dat Defensie een pleisterplaats is voor het neonazisme. "Het leger geeft sowieso een soort nationalistisch gevoel omdat je samen als groep bezig bent." Uiteraard heeft Defensie een selectie aan de poort om dergelijke personen te weren, maar: "Er glipt nogal eens wat tussendoor. Defensie kampt met grote personeelstekorten. Of dat verband houdt met elkaar weet ik niet, maar het lijkt aannemelijk."

Luister de podcast:

Spot

Toch is Schoonhoven niet overtuigd dat R. een echte neonazi is. "In het dossier van R. zie je foto's waar ook andere soldaten opstaan die een Hitlergroet maken en tegelijkertijd een soort rode pion op hun hoofd hebben. Het lijkt dus alsof ze de spot aan het drijven zijn met het neonazisme. R. zei zelf tegen mij dat het onderdeel was van de cultuur van dat deel van de Landmacht waar hij bij zat. Hij verklaarde het gedrag als foute jongenshumor en dat ze het meer deden om elkaar te choqueren."

De rechter dacht daar echter anders over en vond dat dit voorbij de grenzen was van 'foute kleedkamerhumor'. Toch is R. vrijgesproken van het maken van het nationaal socialistisch materiaal. De reden? De appgroep waarin het meest heftige materiaal werd gedeeld, bestond uit twintig mensen en dat betekende volgens de rechter dat het materiaal 'in eigen kring' bleef.

R. is wel zijn baan kwijtgeraakt. "Onschuldig of niet, Defensie kan dergelijke uitingen echt niet hebben", zegt Schoonhoven.