Tweede Kamer richt vizier op Omtzigt (NSC) en Yeşilgöz (VVD): ‘Wat willen jullie nou?’

De Tweede Kamer debatteert vandaag over het verslag van informateur Ronald Plasterk en het formatieproces. Politiek verslaggever bij WNL Tessa van Viegen verwacht dat vooral Dilan Yeşilgöz (VVD) en Pieter Omtzigt (NSC) het zwaar gaan krijgen.

"NSC en VVD zijn de twee partijen waar naar gekeken wordt", zegt Van Viegen. Dat blijkt ook uit een rondgang in de Tweede Kamer. Partijleiders Rob Jetten (D66) en Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) schudden elkaar op dat gebied de hand.

'Hoe willen jullie verder?'

Jetten zegt ontzettend veel vragen aan Omtzigt te hebben, ook omdat hij vindt dat de onderhandelingen enorm instransparant waren. "Wat is er afgelopen weken gebeurd?", vraagt Jetten zich af. "Ook de vraag aan Wilders en Yeşilgöz: hoe willen jullie nu verder?"

Net zoals Jetten, vindt Timmermans het belangrijk om te weten wat precies is gebeurd. "Wat is de verklaring van Omtzigt over de democratische rechtsstaat? Wat gaan Yeşilgöz en de VVD nu doen?", wil Timmermans weten. "De mensen wachten al drie maanden op resultaat. Het resultaat is dat wij geen stap zijn opgeschoten en terug bij af zijn."

Ontvang jij onze nieuwsbrief al? Meld je hier nu gratis aan!

Over het verslag van Plasterk is vooral Jetten niet te spreken. "Daar kan ik weinig mee. Het is überhaupt een schande dat werd onderhandeld over de Grondwet. De pagina's die daarover zijn geschreven kan ik niks mee."

Yesilgöz en VVD

De Tweede Kamer wil duidelijkheid van de VVD. Daar proberen de partijen vandaag iets over los te krijgen bij Yeşilgöz. Het gaat vooral om de vraag wat de liberalen precies willen. In eerste instantie zei de VVD namelijk alleen maar te willen gedogen.

Vervolgens ging Yeşilgöz daar in haar speech tijdens het VVD-congres niet verder op in. Inmiddels staat de deur op een kiertje om toch mee te doen in een coalitie, zo lijkt. "Het is belangrijk om dat te weten, omdat de volgende fase anders heel lastig wordt", legt Van Viegen uit.

Omtzigt en NSC

De geklapte gesprekken hebben in de laatste peilingen van I&O Research NSC bijna de kop gekost. De partij van Omtzigt is gekelderd van 20 naar 9 zetels. "Het laat zien dat zijn kiezers grote twijfels hebben bij de manier waarop dit gaat."

Omtzigt verwoordde het zelf dat hij het niet chique had aangepakt. "Dat is een understatement", vindt Van Viegen. "De manier waarop hij dat deed, met een appje, dan in de media verschijnen en vervolgens niet meer aan tafel zitten. Dat verdient absoluut niet de schoonheidsprijs. Dat zien de kiezers ook."

De Kamer wil van Omtzigt weten waarom hij van de formatietafel is weggelopen. Tot in detail, want de NSC'er heeft meerdere redenen opgegeven waarom hij tot dat besluit kwam.

PVV en BBB

De PVV is in de peilingen verder aan het groeien en staat nu op 49 zetels. Dat heeft de rechtse formatie volgens Van Viegen vooral te danken aan de manier hoe fractievoorzitter Geert Wilders zich opstelt. "Hij heeft een veel gematigdere toon in hoe hij zich uit, al is dat op Twitter weer anders", aldus Van Viegen.

Goedemorgen Nederland gemist? Kijk nu hier terug via NPO Start.

Ook de wetsvoorstellen die hij heeft ingetrokken spelen een rol in de groei van zijn partij in de peilingen. Het laat zien dat Wilders bereid is stappen te zetten en dat is ook terug te lezen in het verslag van Plasterk.

Van alle partijleiders geniet Van der Plas de meest comfortabele positie. "Zij wil heel graag meedoen. Als het aan haar lag kwam er gewoon een meerderheidsregering", vertelt Van Viegen. BBB lijkt als enige partij wél samen te willen werken met de PVV. Van Viegen hoort binnen de fractie en achterban bij zowel VVD als NSC kritiek op het samenwerken met PVV. "Bij BBB hoor je dat geluid vrijwel niet."

Nieuw informateur

Aan het eind van de dag, na het debat, wordt een nieuwe informateur aangewezen. Van Viegen acht de kans klein dat Plasterk een tweede kans krijgt. De naam van voormalig SGP-leider Kees van der Staaij gaat rond, zegt Van Viegen. "Zelf zegt hij geen interesse te hebben." Wie het dan wel wordt is vooralsnog onduidelijk.