Techexpert voorziet uit elkaar vallen samenleving door AI: ‘Vertrouwen wordt hiermee aangevallen’

De ontwikkelingen op het gebied van AI volgen elkaar in rap tempo op. Techexpert Danny Mekić ziet dat niet de technologische ontwikkeling, maar het gegeven dat het niets meer kost om AI te gebruiken de grootste mogelijk schadelijke verandering kan zijn. "Het belangrijkste wat we in de samenleving hebben, namelijk vertrouwen, wordt hiermee aangevallen. Als je niet meer kunt vertrouwen op wat je ziet en hoort, dan denk ik dat de samenleving wel eens uit elkaar kan vallen", zegt hij in WNL Op Zondag op NPO 1.

CDA-lijsttrekker Henri Bontenbal pleit daarom voor het traceerbaar maken van anonieme afzenders van desinformatie. Maar Mekić ziet het antwoord niet in het verbieden van anonimiteit, omdat de grootste desinformatieverspreiders dat onder hun eigen naam doen. "Er zijn tal van Nederlanders op social media actief die grootse impact hebben. Terwijl we weten dat het een negatieve invloed kan hebben op het vertrouwen in elkaar en op bijvoorbeeld het werk van journalisten en klokkenluiders. Ik vind het dus te eenvoudig om de oplossing daar te zoeken."

WNL Op Zondag gemist? Kijk deze uitzending nu hier terug, via NPO Start. Of klik hier en luister terug als podcast.

Verkiezingscampagne

Hoogleraar digitale media Sanne Kruikemeier zegt dat uit onderzoek blijkt dat deepfakes lastig te herkennen zijn. "Ze kunnen daardoor van invloed zijn hoe mensen tegen bepaalde zaken aankijken. De vraag is of het de aankomende verkiezingen gaat beïnvloeden. Om een goede deepfake te maken heb je veel middelen nodig en we zien in de Nederlandse verkiezingscampagne dat die er niet zijn."

Mekić ziet dat de verleiding wel aanwezig is om gebruik te maken van deze middelen. "We zijn gemakzuchtig, dus als we dingen sneller en makkelijker kunnen doen, doen we dat ook."

Hoe desinformatie aanpakken?

Kruikemeier denkt dat het belangrijk is om naar de grote online platformen te kijken. "Omdat zij verantwoordelijk zijn voor de verspreiding. Sinds 25 augustus is er een nieuwe wetgeving in Europa, de Digital Service Act, die ervoor zorgt dat platformen zelf verantwoordelijk zijn voor de verspreiding van deze informatie. Als ze dat niet doen, krijgen ze hoge boetes."

Mekić ziet dat de manier waarop informatie wordt verspreidt ook meespeelt in de beïnvloeding van social mediagebruikers. "Toen Twitter bijvoorbeeld werd opgericht werden alle berichten op chronologische wijze weergegeven. Toen Elon Musk Twitter overnam, wat het eerste wat hij deed de standaardtijdslijn wijzigen. Zij bepalen daardoor wat wij zien."

Mekić vindt het zorgwekkend dat we de controle kwijtraken over het gesprek dat we met elkaar voeren. "Het zijn commerciële belangen die bepalen wat onze opvattingen zijn."