Europese top komt samen in Oekraïne: lidstaten maken zich zorgen over tempo bij toelating

De top van Europa Unie (EU) komt vandaag samen in Oekraïne. President Volodimir Zelenski ontvangt in Kiev twee kopstukken, Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de voorzitter van de raad van regeringsleiders Charles Michel, die namens de 27 EU-leiders aanzit. Hoofdonderwerp van het gesprek wordt de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. Het zal daarmee geen gemakkelijke top worden, want veel lidstaten maken zich zorgen over de haast die gemaakt wordt met de toelating.

Zelenski zei aan de vooravond van de top dat hij vindt zijn land het "verdient" om dit jaar nog te beginnen met de gesprekken hierover. Kiev vroeg vlak na de Russische invasie het lidmaatschap van de EU aan en kreeg afgelopen zomer ongewoon snel de kandidaat-status. Om echt lid te worden moet het land nog voldoen aan een lange lijst met eisen. Het is een proces dat normaal gesproken jaren duurt.

En hoewel Oekraïne grote stappen heeft gezet om aan de eisen te voldoen - iets wat Von der Leyen keer op keer benadrukt - zijn ze er nog lang niet. Zelenski vindt echter dat de omstandigheden vragen om een versnelde procedure. De Oekraïense premier Denis Sjmihal sprak eerder deze week over toetreding "binnen de komende twee jaar".

Zorgen over de haast

Michel heeft eerder gezegd dat "kosten noch moeite moeten worden gespaard om onze belofte zo snel mogelijk in realiteit om te zetten". Door dit soort uitspraken zijn landen, waaronder ook Nederland, bang dat er te hoge verwachtingen gewekt worden door kopstukken van de EU. Ook Frankrijk is terughoudend. President Emmanuel Macron waarschuwde dat het nog "decennia" kan duren voordat Kiev aan alle voorwaarden voldoet.

In de conceptverklaring voor de top van vrijdag zou de EU de vorderingen erkennen die in Oekraïne worden geboekt op het gebied van onder meer corruptiebestrijding. "Er is geen discussie over onze steun aan Oekraïne", zegt een diplomaat. Tegelijk zouden de 27 lidstaten vasthouden aan de stappen die noodzakelijk zijn voor toetreding.

De agenda

Eerder deze week kwamen er al vijftien Eurocommissarissen bij Zelenski op bezoek, onder wie zwaargewichten als EU-buitenlandchef Josep Borrell, vicevoorzitters Valdis Dombrovskis (Economie), Margrethe Vestager (Mededinging en Digitaal) en Věra Jourová (Transparantie), en de verantwoordelijke commissarissen en hun topambtenaren voor landbouw, justitie, werkgelegenheid en EU-uitbreiding.

De precieze agenda wordt om veiligheidsredenen geheim gehouden. Er zal na afloop een gezamenlijke verklaring worden vrijgegeven en er is een persconferentie die niet live wordt uitgezonden, maar pas "wanneer dat kan", aldus betrokkenen.