Besluit Duitsland over levering Leopard-tanks zal ‘zeker’ verschil maken: ‘Betere tanks dan die van de Russen’

Dat Duitsland heeft besloten Polen en andere landen toestemming te geven om Leopard 2-tanks aan Oekraïne te leveren, gaat "zeker een verschil maken", stelt universitair hoofddocent militaire strategie aan de Nederlandse Defensie Academie Han Bouwmeester. "Het zijn betere tanks dan de Russen hebben op dit moment."

Het is een grote stap, omdat het Westen in eerste instantie enkel zogenoemde defensieve wapens wilde leveren aan Oekraïne. De tank is een offensief wapen. Bouwmeester wil die discussie echter platslaan. "Wapens en wapensystemen zijn ervoor om je tegenstander uit te schakelen", stelt hij simpel. "Militairen spreken niet over verdedigings- of aanvalsmiddelen: je hebt wapens en wapensystemen. Die kun je én in de aanval, én in de verdediging instellen."

De vreugde in Oekraïne is groot. Zelenski's chef van de kanselarij Andrei Jermak schreef dinsdagavond op Telegram: "We zullen alles hebben, alles voor de herovering van onze gebieden en voor het tegenoffensief. Tankbestuurders zullen blij zijn, evenals artilleristen en later piloten." Binnenkort, zei hij, "zal alles weer Oekraïne zijn".

Ook Amerika denkt aan levering van tanks

Maar het land zal wel minder tanks krijgen dan de 300 waar president Volodomir Zelenksi om vroeg. De schatting is nog niet helemaal te maken, maar Bouwmeester verwacht dat het er in totaal ongeveer honderd zullen worden. "Europa zit ongeveer ergens tussen de vijftig en tachtig tanks." Onder meer Polen en Finland hebben al aangegeven Oekraïne met tanks te willen ondersteunen. Ook Noorwegen overweegt dit.

Daar komen er misschien nog dertig van Amerika bovenop, zegt Bouwmeester. Want nadat gisteren naar buiten kwam dat Duitsland tanks aan Oekraïne gaat leveren, verschenen er in Amerikaanse media vergelijkbare berichten. Een officiële aankondiging is er nog niet, maar het zou gaan om Abram M1-tanks. "Die zijn net zo goed als de Leopard", zegt Bouwmeester. "Eén van de beste tanks die we op dit moment binnen de NAVO hebben."

"Die tanks zijn ook echt nodig om vanuit Oekraïne goede verdediging te voeren, stel dat het offensief vanuit Rusland gaat komen", zegt de universitair docent. "Maar als Oekraïne zelf nog een offensief wil gaan voeren heb je dat ook nog nodig om een vuist te maken om door de verdediging van de Russen heen te komen."

Defensie-expert van denktank HCSS Peter Wijninga zei eerder in Goedemorgen Nederland dat er "veel signalen" zijn dat Rusland bezig is met het treffen van voorbereidingen op een nieuw offensief, die in het voorjaar zou moeten plaatsvinden. Eerder zei hij dat Rusland mogelijk tot wel 700.000 nieuwe manschappen wil inzetten. "Er is veel beweging en Poetin heeft decreten ondertekend die duiden op het hervatten van de mobilisatie van reservisten. De Russische minister van Defensie, Sergej Sjojgoe, heeft in een speech aangegeven dat hij meer divisies nodig heeft. Ook de herschikking van de Russische militaire top, anderhalve week geleden, duidt op een nieuw offensief."

Waarom is de Leopard zo bijzonder?

De Leopard 2-tank heeft een aantal kenmerken die het zo'n effectief wapen maakt. Bouwmeester legt uit: "Hij is goed bepantserd, dus hij geeft bescherming aan de mensen die erin zitten. Dus als je erop afvuurt met geweren wordt dat afgeketst." Ook heeft de tank vuurkracht. "Hij kan een enorm zware granaat afschieten, en hij heeft ook munitie waarmee die andere tanks kan uitschakelen, dus doorborend door pantsers heen." Verder is de tank erg beweeglijk en mobiel. "De toren die erop zit kan 360 graden draaien. En als de loop gericht is op een doel kan de Leopard dat vastklikken en dan kan die loop onafhankelijk van hoe het onderstel draait aangeklikt op het doel zitten."

In Oekraïne zijn veel grote, lege vlaktes. Deze tanks zijn uitstekend om doelen van ruime afstand te lokaliseren en uit te schakelen, zegt Bouwmeester. "Dus dat is een middel wat je nodig hebt."

Vergeldingsacties van Poetin?

Of Vladimir Poetin hierop zal reageren met vergeldingsacties, betwijfelt de universitair docent. De Russische president dreigt daar keer op keer mee, maar de werkelijke acties blijven altijd uit.

Verder zullen de tanks niet van de één op andere dag aankomen in Oekraïne. "Ik denk dat dat een kwestie van een aantal weken gaat worden", zegt Bouwmeester. "Zeker als het vanuit verschillende Europese landen, en mogelijk ook Amerika, moet komen. Dan heeft het tijd nodig." Logistiek gezien is het een "enorme uitdaging" om die tanks bij elkaar te krijgen.

"En waar je ook mee zit is dat je de Oekraïners op dit soort systemen moet gaan opleiden, omdat ze deze tanks niet kennen", zegt hij. Dit hebben Nederlandse militairen al eerder gedaan nadat Nederland en Duitsland pantserhouwitsers leverden aan het land. "Daar bleek dat Oekraïners hele snelle leerlingen zijn", zegt Bouwmeester. "Ze willen ook graag, want er staat natuurlijk druk achter."