Is 2023 het jaar van de stakingen in Nederland? ‘Zou best de piek kunnen zijn’

Duizenden buschauffeurs, machinisten en conducteurs in het streekvervoer zijn vandaag aan het staken. Volgen er in 2023 nog meer stakingen? Volgens hoofdeconoom bij ING Marieke Blom zou dit jaar "best wel eens de piek kunnen zijn". Dat zegt zij in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Blom: "Nederlanders zijn altijd heel voorzichtig als het om staken gaat. Wij hebben een goede traditie met elkaar om te zeggen dat het belangrijk is dat iedereen werk heeft", legt zij uit. "En als je de lonen te sterk laat stijgen, krijg je het risico dat sommige mensen onbetaalbaar worden en dat een werkgever failliet kan gaan."

Daarom zijn vakbonden en werknemers in Nederland wat betreft staken dus vaak terughoudend. Daar komt naar verwachting van Blom dit jaar verandering in. "Nu met die enorme prijsstijgingen en met een deel van de economie waarmee het goed gaat is het heel logisch dat die spanning oploopt. Dus dit zou wel eens de piek kunnen zijn. Meer stakingen? Dat zou best kunnen", aldus Blom.

Groei economie

Volgens Blom spelen meerdere factoren een rol dat naast de stakingen in het ov nog meer stakingen kunnen volgen dit jaar. Ten eerste de economie, die tegen verwachting van economen met de oorlog in Oekraïne "gewoon goed draait". En daarnaast speelt - los van de inflatie - ook de dalende werkloosheid en de krapte op de arbeidsmarkt een belangrijke rol.

Vakbonden zien nu hun kans schoon op te treden, zeker gezien het teruglopende ledenaantal dat zij de afgelopen jaren hebben meegemaakt. "De spanning tussen werkgever en werknemer is gewoon groot. Dus dit is het moment voor de vakbonden om te zeggen dat zij hun poot stijf houden en dat zij willen laten zien dat zij voor hun mensen staan."

Stakingen streekvervoer

De stakingen in het streekvervoer die nu plaatsvinden hebben te maken met de stukgelopen onderhandelingen over een nieuwe cao. Werkgevers hadden een bod van 8 procent loonsverhoging op tafel gelegd, maar daar zijn vakbonden niet mee akkoord gegaan.

Blom vindt het aanbod van de werkgevers "een hoog percentage stijging die wij heel lang niet gezien hebben". Dus rijst de vraag of een staking wel logisch is. "Wat ik ervan begrijp is dat het gaat over de vraag of ook in het tweede jaar wordt vastgelegd over welke percentage het gaat. Vakbonden vragen 6 procent en de werkgevers bieden 3 procent."

Daarnaast gaat het ook heel erg over de flexibiliteit van het werk. Denk aan de manier van werken, de werkdruk en de werktijden waar het streekvervoerpersoneel mee te maken heeft.