Oud-topambtenaar Tjibbe Joustra: positie ambtenaren staat onder druk

Tjibbe Joustra spreekt over "verruwing" van het krachtenspel tussen ambtenaren en ministers. "Meningsverschillen en discussies horen erbij, maar die horen niet naar buiten te komen. En dat zien wij steeds meer", zegt hij bij Sven op 1 op NPO Radio 1.

Hoge ambtenaren spraken zich in de NRC kritisch uit over soms moeizame de samenwerking met politici. Er werd gesproken over een krachtenspel op het hoogste politieke niveau. Zelf had oud-topambtenaar Joustra geen last van een dergelijk krachtenspel op het ministerie.

Ambtenaren onder druk

Joustra erkent wel dat de positie van ambtenaren tegenwoordig onder druk staat. Steeds vaker worden ambtenaren namelijk in persoon ter verantwoording geroepen, constateert Joustra. "Gedetailleerde berichten over beslissingen op het ministerie horen niet altijd openbaar te worden", zegt hij.

Daarnaast wordt de samenwerking tussen ambtenaren en politici bemoeilijkt doordat de politiek zaken te snel als crisis bestempelt, stelt de VVD-adviseur. "Crisis impliceert dat het de samenleving overkomt." Anders dan de coronapandemie en de inval in Oekraïne ontstaan de meeste problemen volgens Joustra door fouten uit het verleden. "Er wordt gesproken over crisis in de jeugdzorg maar ik noem het gewoon een puinhoop. Het een crisis noemen klinkt alleen chiquer."

De voormalig topambtenaar wijst op het gevaar van een crisisbenadering. "Door het uitroepen van een crisis worden eerder gemaakte fouten buiten beschouwing gelaten", vindt Joustra.

'Achterstallige discussie'

Joustra, de oud-secretaris-generaal van het ministerie Landbouw, vindt dat het kabinet met een "achterstallige discussie" zit rond het stikstofdossier. "Er is in het verleden te veel groei geweest", stelt hij. Daar speelde het ook opzeggen van het ministerie van Landbouw een grote rol in, stelt de voormalig ambtenaar. "Daardoor is veel kennis verloren gegaan."