Uri Rosenthal: oud-topdiplomaat Sigrid Kaag kan Suriname op andere gedachten brengen
Vicepremier Sigrid Kaag kan met haar bliksembezoek aan Suriname het tij doen keren in de kwestie rond het aanbieden van excuses voor het slavernijverleden. Dat denkt oud-minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal. Het kabinet wil op 19 december excuses aanbieden, Suriname vindt dat te vluchtig.
Hoewel de Nederlandse regering Suriname nog steeds niet formeel heeft geïnformeerd over het aanbieden van excuses, heeft de Surinaamse president Chan Santokhi geen bezwaar hiertegen, zei hij donderdag in een vergadering met Kaag. Maar 19 december komt voor Suriname te vroeg.
Tot nu toe spreken vertegenwoordigers van de Nederlandse regering steeds over een "betekenisvolle" boodschap in verband met het slavernijverleden. "Wat mij betreft gaat het 19 december om het inzetten van een traject van het aanbieden van excuses", zei Santokhi. Ook veel Surinaamse parlementsleden zijn kritisch.
Het kabinet lijkt desalniettemin vast te willen houden aan 19 december. Rosenthal denkt dat Kaag met haar ervaring Suriname kan overtuigen. "Of ze nou in Suriname is als minister van Financiën of vicepremier, ze is er niet als gerenommeerd onderhandelaar van de Verenigde Naties om een conflict bij te leggen. Ze zit in een andere arena dan toen ze chemische wapens in Syrië moest opruimen."
"Maar ze zal haar ervaring wel meenemen", zegt Rosenthal, die het overigens opvalt dat Nederland de minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra niet stuurde.
Ervaring Kaag
"Als het gaat om goede diplomatie in dit soort situaties, begint dat met hele grondige en langdurige voorbereiding. Dat is in dit geval niet zo", zegt Rosenthal. "Wat Kaag wel met zich meebrengt en in zich heeft is om bij onderhandelingen je te verplaatsen in de ander, en dus ook in de cultuur en achtergrond waaruit dit is opgekomen. Ongetwijfeld is ze op dit punt empathisch en tegelijkertijd ook resultaatgericht."
Kaag werkte jarenlang als diplomaat voor de Verenigde Naties. Van oktober 2013 tot september 2014 leidde de D66-voorvrouw als speciaal coördinator de VN-OPCW-ontwapeningsmissie die leidde tot de vernietiging van de chemische wapens in Syrië.
Rosenthal gaat verder: "Er wordt gesproken over een mission impossible, maar laten we even afwachten wat uit de gesprekken komt. Ik begreep dat de president van Suriname, Chan Santokhi, wat rustiger in dit onderwerp is dan sommige parlementariërs in Suriname."
'Regering schaakt op twee borden'
Hoe dan ook is het voor het kabinet ingewikkeld om iedereen tevreden te houden, denkt Rosenthal. "In Suriname wonen zo'n kleine 500.000 mensen. Er is een Surinaamse gemeenschap in Nederland van 200.000 mensen. Voor de Antillen geldt zelfs: 250.000 Antillianen op de Nederlandse Antillen en 175.000 mensen in Nederland. Dat betekent dat de regering op twee schaakborden moet schaken. Aan de ene kant met de gemeenschap hier en enorm veel belangenorganisaties, die vaak opgericht zijn ten behoeve van dit onderwerp, en tegelijkertijd de gemeenschap van Surinamers en Antillianen in die landen zelf."
Zes Surinaamse organisaties spanden een kort geding aan om de de nationale excuses uit te stellen tot 1 juli. De rechter wees dat verzoek donderdag af. De organisaties vinden dat de Staat moet wachten met het uitspreken van excuses tot er is gereageerd op de bevindingen van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden en op de resultaten van een onderzoek naar het koloniale slavernijverleden. Ook willen ze betrokken worden bij de voorbereidingen op de nationale excuses.
'En-en-oplossing'
Kaag moet in Suriname in ieder geval voorkomen dat het een zaak wordt van winnen of verliezen, vindt Rosenthal. "Er moet een en-en-oplossing komen. Alles wijst erop dat het maken van excuses op 19 december doorgaat. Tegelijkertijd moet je wel iets te bieden hebben de komende tijd."
De oud-minister denkt dat het kabinet dat van plan is, hoewel hij niet durft te zeggen in welke vorm. "Dat schemert ook door in de woorden die Rutte erover heeft gesproken. Hij zei dat het niet ophoudt bij 19 december."
LEES OOK: Rechter wijst eis af om excuses over slavernijverleden uit te stellen