Rusland trekt zich terug uit graandeal: ‘Ramp voor de wereldvoedselvoorziening’

De Oekraïense graanexport over de Zwarte Zee ligt weer helemaal stil nu Rusland zich heeft teruggetrokken uit de graandeal. Meer dan tien schepen liggen zondag stil, te wachten tot ze weer kunnen varen. Het coördinatiecentrum in Turkije meldt dat er zaterdag nog geen nieuwe overeenkomst is gesloten en dat er daarom geen schepen zouden varen. "We moeten natuurlijk nog even afwachten en kijken hoe het zich de komende dagen ontwikkelt", zegt Kees Huizinga, een Nederlandse boer in Oekraïne, in Goedemorgen Nederland. "Als het niet doorgaat is dat een ramp voor de Oekraïense boeren die dan weer hun liquiditeit zien opdrogen, maar ook voor de wereldvoedselvoorziening."

Rusland en Oekraïne kwamen afgelopen zomer tot het akkoord om weer graan uit te voeren. De Verenigde Naties hoopte daarmee de acute honger in Afrika en Azië te kunnen aanpakken en dat de voedselprijzen zouden dalen. Rusland schortte de graandeal zaterdag op, na een droneaanval op schepen bij de Krim.

Voor Huizinga's eigen bedrijf is de graandeal erg goed geweest, zo vertelt hij. "Onze schuur met kool, gerst en tarwe is leeg, en daar gaat nu maïs in. Dat blijft er dan in liggen, dat krijgen we niet verkocht", zegt hij. "Misschien een beetje aan Roemenië, maar dat gaat dan om 20 tot 30 procent."

Ernstige voedselcrisis

Ook de VN vreest een ergere voedselcrisis als graan wegblijft uit grote delen van de wereld en roept op om de deal te respecteren. Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski dreigen de Russen door deze actie met grootschalige hongersnood. Door de deal kon al 9 miljoen ton Oekraïens graan worden geëxporteerd.

"Het Oekraïense graan, waaronder ook maïs, is een heel groot gedeelte van de handel op de wereldmarkt, en als je de Oekraïense invloed eruit haalt heeft dat een enorme invloed op de prijzen - die gaan overal ter wereld weer stijgen", zegt Huizinga. "Vooral de mensen met weinig geld hebben daarvan te lijden."

Rusland wijt de voedselcrisis niet aan haar eigen beslissing, maar aan de "roekeloze acties" vanuit Kiev. Bij de droneaanval van zaterdag raakte een schip licht beschadigd.

Bondgenoten veroordelen stap van Rusland

Oekraïnes bondgenoten, waaronder de VS, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben de Russische stap veroordeeld. EU-buitenlandchef Josep Borrell drong er zondag bij Moskou op aan om het besluit te heroverwegen.

Een Turkse functionaris liet zondag weten dat gesprekken met Rusland gaande zijn en er redenen zijn voor optimisme, ondanks het besluit van Rusland zich voor "onbepaalde tijd" terug te trekken. De gesprekken over de status van de deal lopen door tot maandag. Voorlopig vertrekken er in ieder geval geen nieuwe graanschepen uit Oekraïne.

LEES OOK: Drempel voedselbank mogelijk snel omlaag: ‘Verwachten steeds meer werkende mensen’