Cyberdreiging voor Nederland is toegenomen: hackers kunnen nationale veiligheid in gevaar brengen

Nederland wordt steeds kwetsbaarder voor digitale aanvallen. Organisaties werken er wel hard aan om beter beschermd te zijn, maar dit gaat langzamer dan dat de dreiging toeneemt. Dat concluderen de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en het Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC) in het jaarlijkse Cybersecuritybeeld. Vorig jaar werd daarin een vergelijkbare waarschuwing gedaan, maar de problemen zijn nog niet verholpen. Hackers en andere aanvallers kunnen de nationale veiligheid in gevaar brengen, benadrukken de NCTV en het NCSC.

Zo kan informatie gestolen worden, kunnen systemen voor bijvoorbeeld de drinkwatervoorziening lamgelegd worden of kan het netwerk van een leverancier lamgelegd worden om bedrijven dwars te zitten.

Aanvallen hebben "inmiddels een industriële schaal bereikt" en het wordt waarschijnlijk alleen nog maar erger, zo is in het dreigingsbeeld te lezen. Voor een stek gedigitaliseerd land is dat erg riskant De coronacrisis "heeft verdere digitalisering van processen in een stroomversnelling gebracht". Dat betekent ook dat ze makkelijker verstoord kunnen worden.

Multifactorautenticatie

Volgens het dreigingsbeeld zouden de overheid, bedrijven en kennisinstellingen zoals universiteiten meer moeten doen om zich beter te beschermen. Zo kunnen ze zogenoemde multifactorautenticatie invoeren. Daarmee heb je niet genoeg aan een gebruikersnaam en wachtwoord alleen om ergens in te kunnen loggen. Ook het bijwerken van de software en het maken van goede reservekopieën blijft belangrijk.

De aanvallen kunnen soms zelfs het werk zijn van staten die de samenleving willen ontwrichten. Vaak zijn het ook gewoon criminelen die geld willen verdienen, al dan niet in opdracht van een staat. Met name de criminele hackers kunnen inmiddels op hele grote schaal aanvallen uitvoeren, omdat die daar alleen maar rijker van worden.

Hackers die om principiële redenen aanvallen uitvoeren (zogenoemde hacktivisten) zijn volgens het dreigingsbeeld nog relatief ongevaarlijk. Wel bestaat het risico dat andere landen ze aanzien voor hackers van een ander land of een andere organisatie en de tegenaanval inzetten, met onvoorziene schade tot gevolg.

'Schering en inslag'

Staatssecretaris van Defensie Christophe van der Maat waarschuwde begin juni in Goedemorgen Nederland ook al dat cyberaanvallen “schering en inslag” gaan worden. Toen werd bekend dat het cyberspionnen van Noord-Korea is gelukt om binnen te dringen in de computersystemen van een defensiebedrijf uit Nederland. Bedrijfsbeveiliging “is een verantwoordelijkheid van het bedrijf zelf”, maar cyberaanvallen zijn “absoluut iets om ons veel meer op voor te bereiden”, aldus de bewindspersoon.