Snelle uitbreiding Europese Unie ontketent debat over beheersbaarheid en slagvaardigheid
Oekraïne mag net als Moldavië kandidaat-lid worden van de Europese Unie. Ook de toetreding van een aantal Balkanlanden die nog in de wachtkamer zitten, wordt mogelijk versneld. Dat betekent dat de EU in rap tempo wordt uitgebreid. Volgens diplomatiedeskundige Robert van de Roer zal dat het debat over de beheersbaarheid, de slagvaardigheid en het stemgedrag van de Europese Unie openen.
"Zo is unanimiteit in het opleggen van sancties nu een vereiste, en daar willen een heleboel leiders vanaf. Maar om daar vanaf te komen is ook unanimiteit nodig, en de vraag is of landen als Polen, Hongarije, maar ook Frankrijk daarop zitten te wachten", legt Van de Roer uit in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Dit wordt nog een discussie voor de komende jaren."
Het besluit is volgens de Oekraïense president Volodomir Zelenski "uniek en historisch". Hij complimenteerde en bedankte de EU-leiders en onderstreept nog eens dat de toekomst van Oekraïne in Europa ligt.
Ook alle andere EU-leiders spraken van een "historische dag", behalve premier Mark Rutte. Hij gebruikte liever het woord "belangrijke". Dat doet hij volgens Van de Roer omdat Nederland nog altijd twijfels heeft over de beslissing. "Nederland zal dit proces kritisch blijven volgen." De vraag is of Oekraïne kan leveren en op alle punten van de rechtstaat en corruptie het land verbeteren, terwijl het land in oorlog is, zegt Van de Roer.
Versnelde toetreding Bosnië
Het besluit over Oekraïne ligt onder een vergrootglas, omdat de Russische president Vladimir Poetin deze beslissing met argusogen bekijkt. Net als overigens de landen in het westelijke gedeelte van de Balkan. "Noord-Macedonië, Bosnië en Herzegovina en Servië waren niet blij. Albanië sloeg wild om zich heen", zegt Van de Roer. "Dat heeft er toe geleid dat er zoete woorden zijn gesproken in de eindconclusie, en dat het traject voor Bosnië is versneld."
Bosnië en Herzegovina kreeg in 2008 al de status van potentieel lid. "Het land mag nu op veertien onderdelen het gedrag gaan verbeteren, en dan kunnen ze mogelijk ook versneld toetreden."
Het kan overigens nog jaren duren voordat Oekraïne daadwerkelijk lid is van de EU. Het dient vooral als een duidelijk signaal en een symbool van de Europese steun aan Oekraïne.