Mogelijk nieuwe gesprekken tussen Oekraïne en Rusland: ‘Grote test is of er een wapenstilstand komt’

Een Russische delegatie wil volgens Moskou woensdag opnieuw onderhandelen met Oekraïne over de oorlog in dat land. Diplomatiedeskundige Robert van de Roer denkt dat "de verwachtingen laag moeten zijn". Volgens hem is het vooral de vraag of het tot een wapenstilstand komt.

De eerste gespreksronde in het Belarussische Gomel over het staken van de vijandelijkheden werd maandag na vijf uur vruchteloos afgesloten. "Zelenski had voor aanvang van de gesprekken maandag al gevraagd om een wapenstilstand. Dat is niet uitgekomen. De grote test is of die wapenstilstand er vandaag wél komt", zegt Van de Roer in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Bij een wapenstilstand "heb je iets om op voort te bouwen", zegt Van de Roer. Maar volgens hem blijven de grote vraagstukken, zoals wat er met Oekraïne en Oekraïense gebieden gaat gebeuren, dan nog onbeantwoord.

Overigens is het nog maar de vraag of er daadwerkelijk wordt gesproken. De Oekraïense president Volodimir Zelenski wil naar eigen zeggen pas met Rusland praten over een wapenstilstand als Rusland stopt met het bombarderen van Oekraïense steden. Het Kremlin heeft laten weten dat een delegatie naar Belarus gaat en daar wacht op Oekraïense gezanten.

Politiek signaal

Bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties wordt er vandaag gestemd over een resolutie waarin de invasie van Rusland in Oekraïne wordt betreurd. Eerder werd die resolutie bij de VN Veiligheidsraad gevetood door Rusland. China heeft zich van stemming onthouden, net als de Verenigde Arabische Emiraten en India. De overige leden van de Veiligheidsraad stemden voor de door de VS opgestelde tekst.

"Zo'n resolutie is niet bindend en niet dwingend, maar het is wel een enorm politiek signaal", zegt Van de Roer. "Dit was de elfde speciale meeting van de Algemene Vergadering sinds 1950. Het is dus heel bijzonder en symbolisch van belang om te laten zien dat de hele wereld zich keert tegen Vladimir Poetin. Hoe meer landen voor de resolutie stemmen, hoe beter."

Nucleaire activiteiten

Ook is er vandaag een spoedzitting van het Internationaal Atoomenergieagentschap, dat namens de VN waakt over nucleaire activiteiten. "Ze volgen dit al langer op de voet, met name de baas (Yukiya Amano, red.)", zegt Van de Roer. "Oekraïne heeft vijftien kernreactoren op vier verschillende plekken. De Russen hebben Tsjernobyl, wereldberoemd vanwege de ramp in 1986, al in bezit genomen."

Er is zorg over wat er gebeurt met het kernafval en hoe het überhaupt zit met de veiligheid van de installaties, vertelt de diplomatiedeskundige. "Daarom komt deze waakhond op hoog niveau bijeen, ook weer om een signaal af te geven."

China

China heeft ondertussen laten weten te willen bemiddelen tussen Oekraïne en Rusland. Peking onthoudt zich van internationale stemmingen, maar het lijkt er steeds meer op dat het land zich niet achter Rusland schaart. "De Chinese minister van Buitenlandse Zaken heeft gisteren getelefoneerd met zijn collega van Oekraïne. China heeft grote economische belangen in het land", zegt Van de Roer.

Tijdens het telefoongesprek tussen Wang Yi en zijn ambtsgenoot Dmytro Kuleba werd volgens Van de Roer "de bezorgdheid van de Chinezen" duidelijk. "Met name over de burgerslachtoffers." De toon van China is daarmee veranderd ten opzichte van de afgelopen dagen. En dat "in het publieke domein", zegt Van de Roer. "Het is een duidelijk opschaling. China gaf het signaal dat ze een rol kunnen gaan spelen. Het gaat bij de Chinezen altijd impliciet en stap voor stap, maar het was een beweging vooruit."

"De Chinezen zullen kijken naar het vredesberaad van vandaag om te zien of het iets oplevert en of er kansen zijn voor China. Je kunt mogelijk een grotere betrokkenheid van Peking gaan verwachten de komende dagen", aldus Van de Roer.

LEES OOK: Onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne ‘theaterstukje’ Poetin