main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 6 december 2021 — 11:39

Amerika mengt zich in Russisch conflict met Oekraïne, maar waar is Europa?

Rusland stuurt al weken tienduizenden soldaten naar de grens met Oekraïne, waardoor de spanningen tussen beide landen alsmaar verder oplopen. Amerikaanse inlichtingendiensten verwachten dat de Russen op korte termijn zijn buurland gaan binnenvallen. De Amerikaanse president Joe Biden gaat met de Russische president Vladimir Poetin dinsdag hierover in gesprek.

Volgens Uri Rosenthal kan “Rusland het niet verkroppen dat ze Oekraïne dertig jaar geleden zijn verloren”. Dat zegt de voormalig minister van Buitenlandse Zaken in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Oekraïne was ooit onderdeel van de Sovjet-Unie, maar verklaarde zich in 1991 na een mislukte staatsgreep onafhankelijk. “Maar voor de Russen en voor Poetin is het zo dat de Oekraïners simpelweg behoren tot het Russische volk.”

‘Buffer tussen oost en west’

De situatie aan de oostgrens van Oekraïne is al jarenlang nijpend. Volgens Rosenthal komt dat omdat separatisten daar proberen de zaak in eigen handen te houden. In 2014 annexeerde Rusland de Krim, wat tot dan toe onderdeel was van Oekraïne. “Het schrikbeeld is dat de Russen dat nu nog een keer gaan proberen”, vertelt Rosenthal.

Volgens de ex-minister gaat er nog iets meer schuil achter de plannen van Rusland. Het zou Poetin namelijk nog altijd enorm dwars zitten dat de NAVO in 2008 heeft geprobeerd om Oekraïne en Georgië naar hen toe te trekken en “dat ze worden ingekapseld in het Westerse kamp”, zegt Rosenthal. “Daar is Poetin boos over en dat wil hij ver weg houden. Zijn terugvaloptie is nu, dat hij wil dat Oekraïne op z’n minst een neutrale staat wordt. Een soort buffer tussen oost een west.”

Soevereiniteit Oekraïne

Toen Rusland de Krim annexeerde werd Rusland sancties opgelegd. “Maar dat doet hem (Poetin, red.) geen pijn”, gaat Rosenthal verder. “En daar komt ook dat schrikbeeld vandaan. Wat wij ook doen. Politieke druk uitoefenen, sancties, economische druk, noem maar op. Dat zou hem er nooit van weerhouden om met militaire middelen het een en ander te realiseren.”

Biden heeft dinsdag contact met Poetin. Weliswaar via een videoverbinding, maar de twee wereldleiders gaan wel in gesprek met elkaar. Rosenthal vertelt dat Poetin in die vergadering Biden zover wilt krijgen dat de Amerikaan gaat “morrelen aan de soevereiniteit van Oekraïne”. En daar is Rosenthal juist bang voor. “Voor je het weet doet Biden toch een soort van toezegging, waardoor de soevereiniteit van Oekraïne wordt beknibbeld.”

Aanval voorkomen

Amerikaanse inlichtingendiensten zijn in de veronderstelling dat Rusland begin volgend jaar een aanval zal plaatsen op Oekraïne. Dat wil Biden kosten wat het kost zien te voorkomen. “Biden voelt zich genoodzaakt om zelf in te grijpen, omdat hij niet weet of de Europese partners dat kunnen. Dus hij denkt dat hij met Poetin moet praten om deze mogelijke crisis te managen”, vertelt Amerikadeskundige Raymond Mens.

Maar waarom bemoeit Biden zich er eigenlijk mee? “Aan de ene kant om zijn spierballen te laten zien en om aan te tonen dat hij echt tegen Rusland in opstand kan komen. Zeker tegen de Russen, omdat die ervan verdacht werden te close met Trump te zijn. Tegelijkertijd zit Biden niet op een conflict te wachten en houdt hij zich liever bezig met Amerika zelf. Dus er is hem veel aangelegen om dit diplomatiek op te lossen.”

‘Waar is Europa?’

Het lijkt erop dat het dus vooral een zaak is tussen Amerika en Rusland. “Waar is Europa en waar is de president van Oekraïne (Volodymyr Zelensky, red.)?”, vraagt Rosenthal zich af. “Volgens Poetin is Zelensky een marionet van het Westen. Dus Poetin praat niet hem, maar wel met Biden. Dat is het spel dat nu gespeeld wordt. En wat ook meespeelt bij Biden, is dat hij er behoefte aan heeft om duidelijk te maken dat hij degene is die op dit punt zaken kan doen.”

Rosenthal heeft er wel een verklaring voor dat de EU zich grotendeels op de vlakte houdt. “De Europese Unie heeft hele andere belangen dan de Verenigde Staten.” Hij noemt als voorbeeld de Nord Stream 2. Een nieuwe pijpleiding die gastoevoer vanuit Rusland naar de EU reguleert. “Dat is iets waar een aantal landen in Europa ook naarstig naar kijkt. En kunnen wij ons wel vervreemden van Moskou en van de toevoer van gas die voor ons van wezenlijk belang is? Dat geldt overigens ook voor Nederland.”

LEES OOK: Loekasjenko’s dreiging van dichtdraaien gaskraan lijkt niet reëel: ‘Daar moet Poetin mee instemmen’

Door: Vick ten Wolde

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

De zondag begint met Rick Nieman. Met nieuws, brandende kwesties en prominente gasten:

  • Defensieminister Kajsa Ollongren over de militaire conflicten in Oekraïne en het Midden-Oosten. En ze vloog en passant mee in een F16 en leverde het toestel af in Roemenië;
  • Voorzitter Ingrid Thijssen van VNO-NCW over het mogelijke scenario van een oorlogseconomie;
  • Hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk over zijn nieuwe boek ‘Het nieuwe IJzeren Gordijn’;
  • Amerikakenner Raymond Mens over de hitfilm Civil War, over een hedendaagse burgeroorlog in de Verenigde Staten. En een update van de rechtszaken tegen oud-president Donald Trump.

Luister deze aflevering van WNL Op Zondag nu terug als podcast.

Witwasgeld aan banden?

Een mooie Mercedes kopen of een duur horloge; als het aan het kabinet ligt, kan je bedragen hoger dan 3.000 euro niet langer contant betalen. De maatregel moet het criminelen moeilijker maken om met witgewassen geld een flinke aankoop te doen. 

Martijn de Greve bespreekt deze maatregel met:

  • Michiel Zwinkels, hoofdofficier van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie oftewel dé man die zijn pijlen richt op de witteboordencriminelen
  • Medy van der Laan, oud-staatssecretaris van Cultuur en Media in het kabinet-Balkenende II namens D66, en nu de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken
  • Eddy van Hijum, Tweede Kamerlid voor NSC en medeonderhandelaar in de formatie.

Luister de aflevering terug via je favoriete podcast-app!

Nederland, witwasparadijs: meer dan 10 miljard euro wordt ieder jaar in ons land witgewassen

Maar liefst 13.000 bankmedewerkers hebben er een dagtaak aan om ‘verdachte transacties’ op te sporen en ondertussen heeft ook het Openbaar Ministerie (OM) de handen…

Lees meer

NSC-onderhandelaar Van Hijum: ‘Plan om doorberekening te laten maken door het CPB komt van alle vier de partijen’

Alle vier de onderhandelende partijen hebben in het verleden meerdere keren felle kritiek geuit op het Centraal Planbureau (CPB). Desondanks willen ze het plan dat…

Lees meer

Wilders doet aangifte tegen Timmermans wegens opruiing

PVV-leider Geert Wilders houdt voet bij stuk en heeft aangifte gedaan tegen GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans om uitspraken die hij zaterdag deed op diens partijcongres. Hij…

Lees meer

Europese Commissie start opnieuw een zaak tegen TikTok

De Europese Commissie heeft TikTok een ultimatum gesteld om duidelijkheid te verschaffen over de mogelijk verslavende werking van TikTok Lite. De commissie dreigt verder om…

Lees meer

Overijssel wil met kogel af van ‘probleemwolf’

 In Overijssel zouden wolven in bepaalde situaties moeten kunnen worden afgeschoten, vindt een meerderheid in de Provinciale Staten. BBB, SGP, VVD, JA21, PVV en FVD…

Lees meer

Vader en broers verdacht van incest in Rotterdam

Een 58-jarige man en zijn 23-jarige tweelingzoons worden verdacht van het jarenlang ernstig misbruiken van hun dochter en zus in Rotterdam. Dat bleek maandag bij…

Lees meer

Eindhoven geeft chipmachinefabrikant ASML ruimte voor uitbreiding

De gemeente Eindhoven heeft met ASML een intentieovereenkomst gesloten voor een mogelijke grootschalige uitbreiding van de chipmachinefabrikant. Daarvoor is volgens beide partijen de Brainport Industries…

Lees meer

KNVB gaat daders vuurwerk in bekerfinale opsporen en bestraffen

De KNVB gaat de daders van vuurwerkincidenten tijdens de finale van de KNVB-beker van zondag in De Kuip opsporen en bestraffen met stadionverboden. In een…

Lees meer

CEO Havenbedrijf Rotterdam bewust van militaire dreiging: ‘We zijn continu in overleg met Defensie’

Boudewijn Siemons, CEO van Havenbedrijf Rotterdam, is zich goed bewust van militaire dreiging. Het plaatsen van Patriots vindt hij echter nog voorbarig. “Dat gaat te…

Lees meer