Ab Osterhaus waarschuwt voor optimisme: ‘Weinig voor nodig om cijfers omhoog te laten gaan’

Viroloog Ab Osterhaus waarschuwt dat we ons niet rijk moeten rekenen nu het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een sterk vermoeden heeft dat het aantal besmettingen afvlakt. "Ik zou heel voorzichtig zijn", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Op dit moment liggen er bijna net zoveel coronapatiënten (2845) in de Nederlandse ziekenhuizen als tijdens de piek, januari dit jaar. Ook lag het aantal dagelijkse besmettingen in november gemiddeld op 17.043. Op 24 november meldde het RIVM 23.735 bevestigde besmettingen, het hoogste aantal positieve tests in een dag tijd sinds het begin van de epidemie.

Toch denkt het RIVM dat we de goede kant opgaan. Er is een "sterk vermoeden" dat het aantal coronabesmettingen echt afvlakt. "Als die lijn doorzet, zitten we nu op de piek. We zien positieve signalen", zegt Aura Timen, hoofd infectieziektebestrijding van het RIVM.

Testcapaciteit en boosterprikken

Maar het is gevaarlijk om te optimistisch te zijn, denkt Osterhaus. Hij wijst naar de "gebrekkige testcapaciteit" en "het traag gaan van het boostervaccineren". Eind deze week zullen volgens zorgminister Huge de Jonge 700.000 coronaboosters en derde prikken zijn gezet. Daarmee loopt Nederland nog altijd achter op omringende landen.

Osterhaus stelt dat de combinatie van weinig testen en weinig boosteren "niet erg gunstig is". "Het kan inderdaad zo zijn dat de getallen aangeven dat het iets afvlakt, maar ik denk dat er maar weinig voor nodig is om het weer omhoog te laten gaan."

In Duitsland ziet Osterhaus wel zeker "een zekere afvlakking". Hij wijst erop dat de maatregelen daar "toch wat strikter zijn". "Reden te meer om ons goed aan de maatregelen te houden en met de boostercampagne aan de gang te gaan. Het is natuurlijk wonderlijk dat nog steeds als je naar de prikplaatsen toegaat, die vrij leeg zijn, terwijl er een hele hoop mensen gevaccineerd willen worden."

Minder testen positief

Toch is het volgens hoofd infectieziektebestrijding Timen "niet aannemelijk" dat de stabilisatie van de cijfers toe te schrijven is aan een gebrek aan testcapaciteit. De GGD'en wisten vorige week namelijk meer tests uit te voeren, maar die brachten naar verhouding minder besmettingen aan het licht. Van alle testen in de teststraten was 21,4 procent positief, tegen 22,2 in de week ervoor.

Bovendien daalde het zogeheten reproductiegetal naar 1,05. Dat is het laagste niveau sinds september, voor het begin van de huidige golf. Timen ziet ook een afvlakking van het aantal coronapatiënten dat in een ziekenhuis wordt opgenomen. Maar ook zij plaatst een kanttekening. "Het is nu nog niet met zekerheid te zeggen, we hebben de komende tijd nodig om het beeld nauwkeuriger te krijgen."

Omikron

Ondertussen zijn er ook zorgen over de omikron-variant, waar nog weinig over bekend is. Maar daarbij past niet alleen doemdenkerij. De Belgische topviroloog Marc van Ranst wees de afgelopen dagen een mogelijk gunstig scenario. Omikron zou een normalisatie van het coronavirus kunnen zijn en daarmee kunnen lijken op een griepvirus.

"Ik denk dat we ook daar heel voorzichtig mee moeten zijn", reageert Osterhaus. "Ik denk dat Marc van Ranst heel duidelijk gezegd heeft: het zou wel eens kunnen zijn dát. Hij heeft er ook bij gezegd dat we er rekening mee moeten houden dat mensen die in Zuid-Afrika besmet zijn met dit virus, over het algemeen hele jonge mensen zijn."

LEES OOK: Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen nadert piek vorige winter