Hoogleraar: ‘Prijzen gaan eindelijk beetje omhoog en nu lijkt het opeens het grootste probleem van de wereld’

Hoogleraar economie Arnoud Boot ziet de inflatie na jaren weer toenemen. "De prijzen gaan eindelijk een keer beetje omhoog. Jaren hebben we gezegd: hoe is het mogelijk dat er helemaal geen prijsstijgingen zijn? Nu zijn er prijsstijgingen en lijkt het opeens het grootste probleem van de wereld", merkt hij op in Stand van Nederland: Generatie Next.

Als er allerlei profeten komen die elke dag gaan roepen dat de prijzen de komende jaren blijft stijgen, en als dat eenmaal in de hoofden van de mensen zit, dan betekent het twee dingen, legt Boot uit. "Dan gaat men hogere lonen eisen waardoor men als een selffulfilling prophecy ervoor zorgt dat de inflatie zich versterkt. En ten tweede: als je sterke inflatie verwacht dan kan dat ook invloed hebben op wat dat met je geld en je gedrag doet."

Dan ga je misschien allemaal een huis kopen, geeft de hoogleraar als voorbeeld. "Dit omdat je denkt: er komt heel veel inflatie. Het geld dat ik op de bank heb staan is morgen niets meer waard dus wat moet ik doen: allemaal huizen gaan kopen. Dan worden de huizen nog twee keer zo duur."

'Prijzen omhoog, lonen omhoog'

Tijdens de coronacrisis is de economie stilgezet. "Letterlijk. Wij hebben hele sectoren stilgezet. Dus dat betekent dat die mensen wel werden betaald door de overheid. Wij wilden de economie eigenlijk bevriezen zodat als de pandemie over is iedereen weer aan het werk kan. Dus wij willen alles op zijn plaats houden. Op een gegeven moment hebben wij het kunnen openen, heel goed nieuws eigenlijk. De economie ging als een tierelier open en wat krijg je dan: schaarste."

De goederen konden niet aangesleept worden, de fabrieken moesten opgestart worden en de containers stonden op de verkeerde plaats, vertelt de hoogleraar. "En wat betekent schaarste? Goederen kunnen veel duurder worden of zijn er überhaupt niet. De echte inflatie en de echte prijsstijgingen komen op het moment dat de lonen gaan meestijgen. Dan kun je hebben wat wij in de jaren 70 bijvoorbeeld hadden: dat je permanente prijsstijgingen hebt, dus niet incidenteel, dat ze een poosje aanhouden tot het haasje over is. Prijzen omhoog, lonen omhoog, prijzen hoog, lonen omhoog. Dat hebben wij nog niet gezien."

'Door overheidssteun blijft economie draaien'

De steun van overheid nodig was volgens Boot nodig. "Toen de corona losbarstte en hele sectoren, de reisindustrie, de horeca, et cetera, de deuren dicht moesten doen gingen mensen in eerste instantie op hun geld gingen zitten want ze wisten niet wat er ging gebeuren. Maar die overheidssteun zorgt ervoor dat de economie blijft draaien en dat mensen dingen kunnen kopen. Dat zorgt er ook voor dat mensen niet werkloos raken terwijl er op dat moment door die hele grote onzekerheid van de pandemie geen baan te vinden was."

Daarmee heeft de overheid ervoor gezorgd dat de economie overeind bleef, aldus de hoogleraar. "Dat op zichzelf leidde nog niet en zou niet leiden tot inflatie. Maar als je nu nog met geld gaat gooien, wat toch gebeurt, dan werk je als overheid daar aan mee. Het belangrijkste is: even rustig achterover zitten, geen extreme keuzes maken en kijken waar de sterkte ligt van de economie als geheel. Heel veel zal zichzelf oplossen."

Millennial Elen Demir ziet de kosten voor haar primaire behoeften eten, brandstof en energie stijgen. De nieuwe generatie is gewend geraakt aan welvaart, maar is die nog wel te behouden met een pandemie, schaarste en oplopende inflatie? Elen onderzoekt waarom haar goederen duurder worden en komt al snel bij de logistiek terecht. Containers hebben meer invloed dan je in eerste instantie zou denken.

Je ziet deze aflevering op donderdag om 22.10 uur op NPO 2. Oude afleveringen kijk je terug op NPO Start.