main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 7 mei 2021 — 10:19

Vrijgeven van patenten coronavaccins op korte termijn geen oplossing, zeggen deskundigen

De Europese Unie is bereid om te praten over het vrijgeven van de patenten van coronavaccins. Dat zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dinsdag. Het zou de kloof tussen arme en rijke landen moeten dichten, maar voor de korte termijn is dat geen oplossing, zeggen deskundigen.

“Sterker nog: het kan ook averechts werken, omdat aandeelhouders zich terug kunnen gaan trekken uit de farmabedrijven. Dat betekent dat er geen geld meer is om nieuwe vaccins te ontwikkelen”, zegt directeur van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen Gerard Schouw in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Vaccinfabrikanten hebben nu het recht om de door hen ontwikkelde vaccins de eerste jaren zelf te maken en te verkopen. “Een patent is eigenlijk een recept voor iets, maar met een recept ben je er nog niet. Je hebt ook ingrediënten nodig, en mensen die over de kennis beschikken om er ook een product van te maken”, legt Schouw uit. “Die twee dingen zijn er niet. Om het probleem op te lossen kun je beter vanuit de bestaande bedrijven de productie verder vergroten.”

‘Creëer vaccins die decentraal ontwikkeld kunnen worden’

De Verenigde Staten schaarde zich woensdag achter het voorstel van armere landen om de patenten op de vaccins vrij te geven, zodat ze goedkoper worden en er sneller meer kunnen worden gemaakt. “Door hoge politieke druk”, denkt Schouw. “Ze willen snel een oplossing. Maar iedere deskundige zegt: het vrijgeven van patenten is geen oplossing voor de korte termijn.”

Dat onderschrijft viroloog Ab Osterhaus. “De vaccins die we nu hebben zijn vrij ingewikkeld om te maken, en kunnen eigenlijk in allerlei landen niet gemaakt worden, misschien met uitzondering van India.”

Daarom moeten er vaccins gecreëerd worden die ook voor andere landen makkelijk te ontwikkelen zijn. “Daar wordt aan gewerkt”, zegt hij. “We hebben nu binnen een jaar heel veel vaccins gemaakt. Dat is nog nooit gebeurd in de wereldgeschiedenis, en dat zijn de zogenoemde ‘Rolls Royce-vaccins’. Maar wat we eigenlijk zouden willen hebben is een ‘Jeep-vaccin’, waarmee je heel veel mensen kan vaccineren voor heel weinig geld.”

Bij geneesmiddelen voor aids gebeurde iets soortgelijks, legt Osterhaus uit. “Daar is een dubbel systeem gemaakt, waarbij medicijnen in de Westerse wereld duurder zijn gemaakt dan lokaal. Daar werden ze in sommige gevallen zelfs voor niets uitgedeeld. Dus er zijn in sommige gevallen wel dingen te bedenken.”

Dankzij de industrie veel vaccins in korte tijd

Het patenteren van ideeën om daar uiteindelijk geld aan te verdienen is het model waar we voor gekozen hebben, zegt Osterhaus. “Dus als je dat verlaat krijg je een hele andere situatie.” Volgens de viroloog heeft dit model ook best wat voordelen, die we juist tijdens de coronacrisis goed hebben kunnen zien. “Want we hebben op dit ogenblik heel veel vaccins in een heel korte tijd.”

Wanneer farmabedrijven veel geld kunnen verdienen aan een vaccin, zullen ze ook miljoenen investeren, benadrukt de viroloog. “Stel: ik ontdek een vaccin, en ik wil dat maken, kan ik het eerste stukje doen, en daarna gaat het heel veel geld kosten”, legt Osterhaus uit. “Dat gaat heel veel geld kosten, en dat kunnen we op een universiteit niet betalen. Dus dan moeten we met de industrie samenwerken. Dat doen ze niet als je de vinding niet gepatenteerd hebt.”

Maar er zijn niet voldoende vaccins voor de hele wereld, en daarom is het belangrijk om een stapje terug te doen, vindt ook Osterhaus. “Om te kijken of we op het ogenblik die belangen kunnen afwegen tegen de belangen dat er gewoon een groot extra aandeel mensen komt te overlijden.”

Moreel belang, maar ook zelfbelang

Naast het morele belang van het dichten van de kloof tussen arm en rijk is het ook in ons eigen belang, beklemtoont de viroloog. “Als wij de zaak bij ons onder controle gaan brengen, maar die virussen gewoon voortwoekeren in Afrika of op andere plaatsen in de wereld, krijgen we steeds weer met nieuwe varianten van doen. Dat kan er weer toe leiden dat we weer nieuwe vaccins moeten maken om het onder controle te krijgen.”

Bekend is dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel zich verzet tegen het plan van de VS om fabrikanten van coronavaccins te verplichten hun patenten vrij te geven, zo meldde persbureau Bloomberg donderdag. Volgens Merkel zou dat leiden tot “ernstige complicaties” bij de productie. Wat andere Europese leiders van het idee vinden, is nog onbekend.

LEES OOK: Zwangeren met corona lopen groter risico op ic-opname, maar hebben geen voorrang op vaccinatie

Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Stand van Nederland: Generatie Next

Millennial Raquel Schilder ontdekt dat het belastingsysteem in Nederland in het nadeel werkt van de meeste van haar generatiegenoten. Ouderen hebben gemiddeld het meeste vermogen en betalen relatief het minste belasting. Alleen de groep millennials die erft of schenkingen ontvangt profiteert daarvan. Dat levert problemen op voor de huizenmarkt maar ook voor de gehele economie. De aflevering is nu te bekijken op NPO Start.

Flinke stijging voedselprijzen wereldwijd

De prijzen voor voedsel op de wereldmarkt zijn hoger dan ze in de afgelopen tien jaar zijn geweest, meldde VN-voedselorganisatie FAO. De wereldmarktprijzen van onder…

Lees meer

Jongeren krijgen steeds vaker celstraf

Jongeren krijgen steeds vaker een celstraf opgelegd, zo blijkt zaterdag uit cijfers die de NOS heeft opgevraagd. Bijna 25 procent van de minderjarigen die door de rechter…

Lees meer

De Jonge: vanaf 21 juni kunnen mensen kiezen voor Janssen-vaccin

Alle 18-plussers kunnen zich vanaf 21 juni bij de GGD melden voor een afspraak met het Janssen-vaccin. Dat meldt demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid)…

Lees meer

RIVM: 1417 nieuwe coronagevallen, laagste aantal sinds 15 september

Slechts 1417 nieuwe coronagevallen zijn afgelopen dag aan het licht gekomen. Dat is het laagste aantal sinds 15 september. Het aantal positieve tests ligt ook…

Lees meer

Politie vindt 47 verwaarloosde honden in één woning

De dierenpolitie heeft gisteren 48 huisdieren in beslag genomen uit een woning in Utrecht. De dieren leefden daar in erbarmelijke leefomstandigheden, zo meldt de politie….

Lees meer

Vanaf 30 juni ‘volle’ evenementen mogelijk met test of vaccinatie

De festivalzomer kan voor een deel doorgaan: vanaf 30 juni zijn evenementen toegestaan zonder grote beperkingen op het aantal bezoekers en waar mensen ook geen…

Lees meer

Prinses Amalia ziet tijdens studietijd af van toelage van 1,5 miljoen euro per jaar

Prinses Amalia ziet tot het eind van haar studie af van haar toelage. Ze wordt in december achttien, wat betekent dat ze volgens de wet…

Lees meer

Proef met vaccineren op de markt in Rotterdam wordt uitgebreid, ook landelijke interesse

Het initiatief van een aantal Rotterdamse huisartsen om inwoners van achterstandswijken op de markt voorlichting te geven over corona en vaccinaties wordt uitgebreid. Mensen die…

Lees meer

Drone helpt bij het opsporen van reekalfjes zodat ze niet onder de grasmaaier komen

Afgelopen dinsdag werd er voor het eerst gebruik gemaakt van een drone bij het opsporen van reekalfjes in hoog gras. De dieren werden gezocht om…

Lees meer

CBS: Iets meer faillissementen in mei, maar aantal blijft historisch laag

Het aantal faillissementen kwam in mei iets hoger uit dan in april. Toch ging het vergeleken met eerdere jaren nog steeds om heel weinig bankroeten,…

Lees meer

Hoe creëren we een eerlijker speelveld op de woningmarkt, zodat ook millennials kunnen concurreren?

Al een paar jaar zeggen toonaangevende economen dat de verdeling van vermogen in de westerse wereld een probleem gaat worden voor de economie. Nu komt…

Lees meer

Belgen krijgen voorrang bij kaartverkoop Pukkelpop, Nederlanders moeten tot 30 juni wachten

Kaarten voor het Belgische festival Pukkelpop zijn de eerste paar weken alleen beschikbaar voor Belgen. De kaartverkoop begint woensdag. Nederlanders en andere buitenlandse festivalgangers kunnen…

Lees meer

EU: met volledige vaccinatie niet in quarantaine op vakantie

Nederlandse vakantiegangers en andere EU-burgers die volledig zijn gevaccineerd tegen covid-19 hoeven deze zomer niet in quarantaine of worden getest als ze naar een EU-land…

Lees meer

Mbo-scholieren gediscrimineerd in zoektocht naar stage in Utrecht

Mbo-studenten worden op grond van gender, migratieachtergrond en religie gediscrimineerd bij het vinden van een stageplek. Dat is vrijdag voor het eerst objectief vastgesteld in…

Lees meer