Hoogleraar Turkse Cultuur: ‘Nederlandse overheid legt te veel nadruk op groepsidentiteit Turkse Nederlander’

Kijk WNL Opiniemakers over de integratie van Turken in Nederland hier terug.

Erik-Jan Zürcher is hoogleraar Turkse Talen en Culturen. In juni 2005 ontving hij een hoge Turkse onderscheiding uit handen van de Turkse ambassadeur Tacan Ildem, als blijk van waardering voor zijn wetenschappelijke publicaties over de Turkse geschiedenis. Daarmee zou hij 'misvattingen en vooroordelen met betrekking tot Turkije en de eventuele toetreding tot de Europese Unie hebben bestreden'. In mei 2016 gaf Zürcher die medaille terug: het dictatoriale beleid van de Turkse regering liet hem van mening veranderen. In WNL Opiniemakers bespreekt hij met opiniemaker Annabel Nanninga wat er wat hem betreft allemaal misgaat, ook wat betreft de Nederlandse aanpak.

Het valt Zürcher met name op dat de Turkse Nederlander zich voor een groot deel richt op Turkse media, vooral ook door de ontwikkeling van het internet. "De invloed van Turkije is enorm groot en die is door de komst van nieuwe media alleen maar groter geworden." Dát de Turkse Nederlander zich überhaupt laat beïnvloeden, heeft volgens Zürcher niet te maken met het feit dat ze zo gehecht zijn aan Turkije en hun erfgoed, maar dat ze politiek heel beïnvloedbaar zijn. En op dat gebied maakt de Nederlandse overheid een grote misser: "We hebben de Turkse Nederlanders niet aangesproken als individuele burger, maar onze overheid heeft heel vaak hun toevlucht genomen tot het benoemen van tussenpersonen en woordvoerders die zich aandienden."

Nadruk op groepsidentiteit

De hoogleraar noemt het begrijpelijk dat de overheid één aanspreekpunt wil hebben dat namens de Turken spreekt. "Maar niemand spreekt namens de Turken. Dus door van die organisaties en tussenpersonen aan te spreken, geef je hen macht", aldus Zürcher. De Turkse Nederlander wordt wat hem betreft niet aangesproken als individuele burger, en dat is een groot probleem. "Door voortdurend de nadruk te leggen op de groepsidentiteit, maak je het ook wel makkelijk voor een Turkse staat, die zélf al de agenda heeft, om te proberen die Turken in Europa zo dicht mogelijk tegen zich aan te klemmen."

Twee manieren om aan te pakken

Volgens Zürcher moet Nederland voortaan alle zeilen bijzetten om de politieke strijd die in Turkije woedt buiten onze landsgrenzen te houden. Aanpakken zou wat hem betreft op twee manieren moeten gebeuren: "Aan de ene kant veel duidelijker en hardhandiger dan in het verleden gebeurd is aan Turkije duidelijk maken dat je hier niet van gediend bent. Daar hoort dan ook bij, denk ik, dat je allerlei organisaties die hun agenda laten bepalen door wat in Turkije gebeurt niet als gesprekspartner accepteert. Tegelijkertijd zul je dus ook je best moeten doen om de individuele Nederlanders met een Turkse achtergrond veel meer het idee te geven dat ze erbij horen."

Kijk WNL Opiniemakers over de integratie van Turken in Nederland hier terug.