main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 22 februari 2024 — 16:44

Bombardement Nijmegen na 80 jaar nog altijd open wond: ‘Je draagt het je hele leven mee’

Het is een zwarte dag in de Nijmeegse geschiedenis: het bombardement van 22 februari 1944, waardoor ongeveer 800 Nijmegenaren, jong en oud, de dood vonden. Precies 80 jaar later wordt deze tragedie herdacht in de vorm van exposities, herdenkingen en lezingen. “Je draagt het je hele leven mee”, benadrukken nabestaanden over het dodelijkste bombardement in de Nederlandse geschiedenis.

De bommen die uit veertien Amerikaanse vliegtuigen vielen waren in eerste instantie niet eens voor Nijmegen bedoeld. “De bommenwerpers vlogen diep Duitsland in om de Duitse oorlogsindustrie te treffen. Door slecht weer moesten ze rechtsomkeert maken. De bedoeling was vervolgens dat de bommenwerpers altijd gelegenheidsdoelen zochten”, legt historicus en directeur van het Vrijheidsmuseum Wiel Lenders uit in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Het gelegenheidsdoel was een spoorwegemplacement in Nijmegen. “Daar zijn fatale inschattingsfouten gemaakt, omdat de bommen midden in het centrum van de stad vielen.”

‘Verhalen zijn enorm triest’

Deze week is al uitgebreid stilgestaan bij het bombardement, dat ondanks het grotere aantal slachtoffers minder bekend is dan het bombardement van Rotterdam op 14 mei 1940. Naast themarondleidingen en lichtavonden was er een publieksavond met ooggetuigen.

Daar was Lenders ook bij. “Dan zit je met mensen die boven de 90 zijn in een volle zaal en ga je met hen in gesprek. Hun verhalen zijn enorm triest. Dat gaat van het verlies van vrienden en familieleden tot complete verwoesting van eigen huizen. De zaal voelt dat de herinnering naar het nu wordt gebracht. Tot de dag van vandaag werkt deze tragedie door.”

Tekst gaat verder onder de X:

Geen vergissingsbombardement

Het bombardement duurde slechts twee minuten, maar de gevolgen waren desastreus. “De schade was enorm. In de hele oorlog is uiteindelijk slechts tien procent van de huizen onbeschadigd gebleven”, schetst Willem Reijnders, gastheer van infocentrum WO2 Nijmegen.

De verwoesting van de Nijmeegse binnenstad staat bekend als ‘vergissingsbombardement’, maar daar zijn de meningen over verdeeld. Veel historici zijn het erover eens dat de aanval niet geheel ongepland en zéér slecht is uitgevoerd. Reijnders noemt de term ‘vergissingsbombardement’ “volledig verkeerd”. “Deze term is naderhand aangenomen om de boel een beetje goed te praten.”

Na het bombardement stond de stad drie dagen in brand. Volgens Reijnders kon dat niet eerder geblust worden omdat de Duitsers het goede brandweermateriaal hadden ingevorderd. “De waterleiding was daarnaast getroffen. Eerst heeft men de vijvers in de parken leeggezogen en toen heeft men water uit de Waal moeten halen. Met die ouderwetse pompen en het hoogteverschil ging dat enorm moeizaam.”

Goedemorgen Nederland gemist? Kijk nu hier terug via NPO Start 

‘Blijf persoonlijke verhalen vertellen’

Burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls benadrukt het belang van herdenken en het blijven vertellen van persoonlijke verhalen. “Dat is de eerste vijftig jaar, na 1944, niet gebeurd. Het leed bleef heel erg binnenskamers en als erover gesproken werd, gebeurde dat alleen thuis.”

Volgens Bruls heeft dat te maken met de toenmalige generatie van mensen, maar ook met het specifieke karakter van het bombardement. “De Amerikanen, de bevrijders en eigenlijk ‘je vrienden’, die je bombarderen. Daar mocht je natuurlijk niet over spreken tijdens de bezetting. Daarna bleef het ook een pijnlijk verhaal. Het publieke herdenken is past de laatste 25 á 30 jaar opgekomen.”

Ontvang jij onze nieuwsbrief al? Meld je hier nu gratis aan!

De Nijmeegse burgemeester ziet deze dag als een mengeling van herdenking en het laten zien dat de stad veerkracht heeft getoond. “We hebben de stad weer opgebouwd en proberen weer verder te gaan. Ik zou elke stad die zo’n vreselijk drama heeft doorgemaakt als Nijmegen, gunnen dat je 80 jaar de kans krijgt om de stad weer op te bouwen en te laten floreren tot wat de stad nu is.”

Lees ook:

80 jaar na het verwoestende bombardement op Nijmegen weten we te weinig: ‘Was voor onze kinderogen niet te bevatten’

Door: Rick Hartkamp

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Heeft de ambacht nog toekomst in Nederland?

Het is crisis in ambachtsland. Oude ambachten zoals restauratiewerk of de schoenenmaker verdwijnen van de arbeidsmarkt en uit het straatbeeld. Heeft de ambacht nog een toekomst en hoe houden wij het vak in leven?

Presentator Nejifi Ramirez gaat op onderzoek uit.

Zaterdag 22.00 uur

Aandacht voor de dreiging uit Iran en het laatste politieke nieuws uit Den Haag

Ook deze zaterdag kan je weer volop genieten van een gloednieuwe uitzending van WNL In de Kantine. Fidan Ekiz en Wieger Hemmer ontvangen de volgende gasten:

  • Oud-Frankrijk correspondent Eveline Bijlsma. Zij is te gast over de restauratie van de Notre-Dame, die vijf jaar geleden door brand werd verwoest;
  • Schrijver en cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi. Met hem bespreken we de dreiging vanuit Iran. Moet de internationale gemeenschap vrezen voor een Iraanse vergeldingsactie?;
  • Rolstoelbasketbalster Mariska Beijer werd in 2019 uitgeroepen tot beste speelster van de wereld. Samen met de Nederlandse vrouwen verdedigt zij hun Paralympische titel in Parijs deze zomer;
  • Journalist Hans van Willigenburg bundelde voor zijn nieuwste boek ‘Vrijheidsvuur’ gesprekken met vrije geesten over het gestreste klimaat waarin wij leven.
  • Politiek verslaggever van het AD Hans van Soest praat ons bij over het nieuws uit Den Haag. Waar worstelen de formerende partijen mee?;
  • Zoals je van ons gewend bent is ook Marcel Verreck weer van de partij met zijn column.
Zaterdag van 17.00 tot 19.00
Hoe DNA-onderzoek uitgroeide tot onmisbaar opsporingsmiddel

Het is het jaar 1987 als in een Nederlandse strafzaak voor het eerst gebruik wordt gemaakt van DNA-onderzoek. De zogenoemde WTC-verkrachter slaat in 1986 zes…

Lees meer

Europese gasprijs flink gestegen door onrust Midden-Oosten

In navolging van de hogere olieprijzen is ook de Europese gasprijs flink gestegen door de onrust in het Midden-Oosten en de dreiging van een directe…

Lees meer

Lawinedreiging maakte reddingsactie ingewikkeld voor hulpdiensten

De reddingsactie die op gang kwam nadat een groep Nederlanders donderdag in de Oostenrijkse bergen werd getroffen door een lawine was er een “op hoog…

Lees meer

Informateurs: miljardensteun Oekraïne kan gesprekken bemoeilijken

De door Mark Rutte aangekondigde miljardensteun aan Oekraïne kan het ingewikkelder maken om de financiële “puzzel” te leggen in de formatie, zeggen de informateurs. De…

Lees meer

EU wil schrappen in rompslomp van slecht benut coronaherstelfonds

EU-landen moeten het Europese coronaherstelfonds gemakkelijker kunnen gebruiken, vinden de EU-landen en de Europese Commissie. De commissie gaat proberen de administratieve rompslomp te verminderen die…

Lees meer

Iraanse aanval op Israël op handen: ‘Amerikaanse waarschuwing moeten we zeer serieus nemen’

Een aanval van Iran op Israël is aanstaande, zegt Amerika. Volgens oud-Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif moet de waarschuwing “zeer serieus” worden genomen. “Het conflict…

Lees meer

Koopkracht gepensioneerden al decennia amper gestegen

Gepensioneerden gaan er al tientallen jaren amper op vooruit in de portemonnee. Het voorbije decennium zijn gepensioneerden met diepe zakken er zelfs behoorlijk in koopkracht…

Lees meer