main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 12 februari 2024 — 10:51

Hoe nu verder? Het antwoord is misschien gegeven in telefoongesprek tussen Omtzigt en Plasterk

Informateur Ronald Plasterk levert vanmiddag zijn eindverslag in bij Tweede Kamervoorzitter Martin Bosma. Wat zijn advies wordt, is nog volstrekt onduidelijk, zegt politiek commentator van het AD Hans van Soest in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “Het ligt aan wat Omtzigt in een telefoongesprek met Plasterk heeft gezegd. Dat weten we niet.”

Plasterk zal in het verslag uiteenzetten hoe het volgens hem verder moet met de kabinetsformatie nu NSC liet weten geen heil te zien in een meerderheidskabinet met PVV, VVD en BBB. NSC had daar al bedenkingen bij en heeft inmiddels duidelijk gemaakt daar geen mogelijkheid tot “vruchtbare samenwerking” in te zien. Ook de VVD heeft herhaaldelijk gezegd alleen een gedoogrol te willen in deze combinatie.

De vraag of de formatie daarmee definitief is geklapt, is nog altijd niet beantwoord. Van Soest: “Omtzigt is opgestapt en zei: Ik zie geen mogelijkheid dat wij er samen uit gaan komen. Hij zei ook: Het is niet geklapt, maar ik zie op dít moment geen kans om verder te praten. Zijn boodschap is tegenstrijdig.”

Dat maakt het voor Plasterk haast onmogelijk om vandaag een duidelijke conclusie te trekken. “De vraag of deze vier in welke vorm dan ook met elkaar verder kunnen, is nog steeds niet beantwoord. Zo lang die vraag niet beantwoord is, zal de Tweede Kamer komende woensdag achterover leunen en zeggen: Beste meneer Omtzigt, wat is het nou?”

Telefoongesprek

Toch sluit Van Soest niet helemaal uit dat er vandaag antwoord komt op de vraag of een samenwerking mogelijk is tussen de vier partijen. Dat ligt aan de inhoud van een telefoongesprek dat Omtzigt en Plasterk eind vorige week hadden, zegt hij. “We weten niet wat in dat gesprek is gezegd.”

Van Soest gaat verder: “Het gekke is: vorige week suggereerde Omtzigt dat hij een rechts minderheidskabinet met Wilders aan het hoofd alleen wil gedogen. Nu horen wij vanuit NSC-gelederen dat ze eigenlijk helemaal niet met Wilders willen, ook niet in de minderheidsvariant. Als dat zo is en als Omtzigt dat ook heeft gezegd tegen Plasterk, dan kan hij concluderen dat een vruchtbare samenwerking tussen deze vier partijen niet mogelijk is.”

Ontvang jij al onze gratis WNL-nieuwsbrief? Meld je hier aan!

Zo lang Omtzigt dat niet hardop heeft gezegd, is het voor Plasterk heel moeilijk om een conclusie te trekken, benadrukt Van Soest. “En eerlijk gezegd: ik denk niet dat Omtzigt dat heeft gezegd.” De NSC-leider was maandag aanwezig bij het overleg met de drie andere partijen waarmee hij de afgelopen weken heeft gepraat over de vorming van een nieuw kabinet.

Blijft Plasterk informateur?

Mogelijk is het schrijven van het eindverslag het laatste kunstje van informateur Plasterk. Volgens Van Soest kan PVV-leider Geert Wilders, die het voortouw heeft in de formatie, “niet weer met Plasterk komen aanzetten”, vanwege zijn beschadigde band met Omtzigt. “Omtzigt heeft in twijfel getrokken of Plasterk wel eerlijk was. Hij beschuldigde Plasterk ervan dat hij moedwillig documenten met financiële gegevens heeft achtergehouden. Plasterk kan dus niet meer door.”

Wie moet het dan wel doen? Wilders zal niet opnieuw een partijgenoot naar voren schuiven, zoals hij aan het begin van de formatie deed met Gom van Strien, denkt Van Soest. “Dat was geen succes.” Hij denkt aan een “minister van Staat-achtig type” en noemt de namen van Jaap de Hoop Scheffer of Sybilla Dekker. “Zij staan een beetje op afstand van de politiek en kunnen tegen alle partijen zeggen: Jongens, wat willen jullie nou?”

Wilders zal in ieder geval niet met een partijgenoot aankomen. “Dat heeft hij gedaan aan het begin van de formatie (met Gom van Strien, red.), dat was geen succes”, zegt Van Soest. Hij denkt aan een “minister van Staat-achtig type, zoals Jaap de Hoop Scheffer of Sybilla Dekker. Zij staan een beetje op afstand van de politiek en kunnen tegen alle partijen zeggen: Jongens, wat willen jullie nou?”

Goedemorgen Nederland terugkijken? Dat kan hier op NPO Start!

Om 16.00 uur wordt het verslag van Plasterk openbaar. Daarin staat in ieder geval wat de partijen hebben besproken over de rechtsstatelijkheid. Komende woensdag gaat de Tweede Kamer over het verslag in debat. Omtzigt krijgt het zwaar te verduren, denkt Van Soest. “Partijen zullen zeggen: Geef nou duidelijkheid, alleen dan kunnen we verder.”

Overheidsfinanciën

Omtzigt liep weg bij de onderhandelingstafel omdat hij naar eigen zeggen was geschrokken van een overzicht van mogelijke financiële tegenvallers waar een nieuw kabinet rekening mee moet houden. De stukken waar hij inzage in kreeg om tot die conclusie te komen, worden vandaag ook openbaar. Maar, zegt Van Soest, daaruit kunnen we niet opmaken wat de staat van de schatkist is.

“Het is niet zo dat ministeries hebben gezegd: deze financiële tegenvaller, daar moet je op rekenen. Wat is gevraagd door Omtzigt, is: wat zijn de mogelijke tegenvallers? En dat is altijd een hele lijst. Want ja, als ministerie houd je altijd met alle mogelijkheden rekening.”

Wat de uitkomst vandaag ook is, Wilders is opnieuw aan zet, zegt Van Soest. “Hij is de leider van de grootste partij. De Tweede Kamer zal naar hem kijken en zeggen: Nou Geert, zoek een oplossing. Een alternatief is er niet, benadrukt hij. “Op dit moment is er geen steun voor een kabinet in welke vorm dan ook.”

Lees ook: 

Hoe Pieter Omtzigt (NSC) de formatie ‘tamelijk bruut en resoluut’ liet klappen

Door: Peter Visser

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Het doolhof dat het toeslagenstelsel heet

We proberen een uitweg te vinden uit het doolhof dat het toeslagenstelsel heet. De kritiek op het toeslagenstelsel is fors en velen zijn het er dan ook inmiddels over eens; het stelsel moet grondig op de schop.

Te gast zijn:

  • Bart Snels, voormalig Kamerlid van GroenLinks en tegenwoordig toezichthouder op de Belastingdienst;
  • Lex Hoogduin, topeconoom, voormalig directeur van De Nederlandsche Bank en nu emeritus hoogleraar
  • En Jasper van Dijk, onderzoeksleider van het Instituut voor Publieke Economie en hij schreef een toonaangevend rapport over het einde van de toeslagen.

Luister de podcast via je favoriete podcast-app!

Gewapende overvaller verlaat criminele pad: 'Ik zag de paniek in de ogen van mijn slachtoffer'

Hoe krijg je criminele jongeren op het rechte pad? Jordi Blitz belandde in zijn jeugd in de criminaliteit, met als tragisch dieptepunt een brute gewapende woningoverval.

Presentator Maaike Timmerman gaat in gesprek met Jordi, die het criminele pad achter zich heeft gelaten en zich inmiddels inzet als jongerenwerker. Onderzoeksjournalist Noa van Oostrom duikt in de cijfers en vertelt meer over de Amsterdamse top 600-aanpak waar veel om te doen is.

Beluister de podcast hier!

Ridouan Taghi en twee medeverdachten veroordeeld tot levenslang

Ridouan Taghi en twee medeverdachten zijn dinsdag door de rechtbank veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Er was zes keer de hoogst mogelijke straf geëist. De…

Lees meer

Van XTC-handelaar tot overvaller: Jordi was beroepscrimineel, maar helpt nu anderen uit de criminaliteit

Het begon met het regelen van wat XTC, maar eindigde in een serie gewelddadige overvallen. De 27-jarige Jordi Blitz was nog maar net volwassen toen…

Lees meer

Demissionair minister Adema tegen boeren: ‘Brandstichten is geen reden om naar jullie te gaan luisteren’

Demissionair minister van Landbouw, Piet Adema, is de rellende boeren meer dan zat. ‘Stop hiermee’, is zijn boodschap aan de boeren die maandag voor een…

Lees meer

Trump in beroep tegen boete van 454 miljoen dollar

Voormalig president Donald Trump gaat in beroep tegen het vonnis van de staat New York in een fraudezaak tegen hem. De rechtbank veroordeelde hem tot…

Lees meer

Tekorten voor kinderantibiotica groeien

Al langer  tijd zijn er tekorten aan medicijnen in Nederland. Eind vorig jaar was er in heel Nederland een tekort aan antibiotica voor volwassenen. Nu…

Lees meer

Boze boeren weer naar huis; hooibalen smeulen nog na in Brussel

Boze boeren die in Brussel wegen blokkeerden en door politiekordons probeerden te breken, verlaten de Belgische hoofdstad. Nu de vergadering van Europese landbouwministers over tegemoetkomingen…

Lees meer

Ontsnapte tbs’er aangehouden in Tsjechië

De 33-jarige Mouloud M. die op 7 februari tijdens begeleid verlof ontsnapte, is maandagmorgen aangehouden in Tsjechië. Het Openbaar Ministerie meldt dat M. is opgepakt…

Lees meer

Van der Plas blijft met BBB inzetten op meerderheidskabinet

De BBB blijft inzetten op de vorming van een meerderheidskabinet. Dat zal de boodschap aan informateur Kim Putters zijn, verklaarde BBB-leider Caroline van der Plas…

Lees meer