AI helpt bij het opsporen van uitzaaiingen bij borstkanker: ‘Het werk wordt efficiënter’

AI kan op termijn veel betekenen binnen het borstkankeronderzoek. Het UMC Utrecht pioniert met de inzet van de techniek bij het beoordelen van digitale weefselcoupes. En hoewel AI op dit moment nog niet heel veel sneller werkt dan een arts, kan het op termijn wél voor een flinke tijdsbesparing zorgen.

Als er een vermoeden is dat een vrouw borstkanker heeft, wordt vaak een mammografie afgenomen, dat is een röntgenfoto van de borst. Op zo'n foto kunnen afwijkingen in het borstweefsel gezien worden.

Na een afwijkende mammografie wordt een weefselhapje (biopt) genomen, waarop de patholoog beoordeelt of er sprake is van borstkaker. Het gaat dan dus niet alleen om het in kaart brengen van een tumor, maar ook om eventuele uitzaaiingen in de eerste lymfeklier (poortwachter).

Bij het UMC Utrecht gebruiken ze nu enige tijd een AI-tool die de patholoog helpt bij het analyseren van de weefselcoupes van lymfeklieren. "Normaal gesproken zoekt een patholoog op de digitale coupes naar afwijkingen, maar een getrainde AI-tool kan dit dus ook", legt postdoc en klinisch epidemioloog Carmen van Dooijeweert uit in de speciale radio-uitzending Stand van Nederland: Generatie AI op NPO Radio 1.

Een derde tijdswinst

Dat die AI-tool snel is, blijkt wel uit de tijd die het nodig heeft om een coupe te beoordelen. "Een arts doet er ongeveer zes minuten over. De AI-tool 4 minuten. Dat lijkt een minimaal verschil, maar je spreekt toch over een derde tijdswinst", aldus Van Dooijeweert.

Met het groeiende aantal kankerpatiënten de komende jaren door vergrijzing en het aantal artsen dat daarbij achterblijft, kan AI op de lange baan voor een enorme tijdwinst zorgen. "Het werk wordt efficiënter. Artsen kunnen daardoor meer tijd gaan besteden aan andere zaken, zoals patiëntenzorg."

Overigens zal AI nooit de arts helemaal vervangen, benadrukt Van Dooijeweert. "Het gaat vooralsnog om een goed getrainde tweede check."

Ontvang je al onze gratis nieuwsbrief? Meld je hier aan en mis niets van WNL!

Investeringen

Ondanks het rooskeurige verhaal dat Van Dooijeweert schetst over AI in de zorg, is een implementatie daarvan zeker niet vanzelfsprekend. "Dat AI dit kan betekenen bij borstkankeronderzoek, was al in 2017 bekend. Eén van de redenen waarom het zolang heeft geduurd voordat het wordt ingezet, heeft te maken met een digitale omslag en de benodigde investeringen voor de implementatie van AI. Ongeveer de helft van alle labs in Nederland heeft een digitale opzet en om AI zijn werk te laten doen, heb je echt een investering nodig in digitale middelen."

Kortom, wil AI echt een succes worden in de zorg, dan moet er nog veel werk worden verzet. Maar potentie op grote schaal, is er zeker.