main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Stand van Nederland - 13 oktober 2023 — 11:36

Grote welzijnsverschillen tussen provincie en grote steden: ‘Waar je gelukkig van wordt, is zingeving’

Nederland mag dan financieel gezien één van de welvarendste landen ter wereld zijn, dat wil nog niet zeggen dat mensen daardoor automatisch gelukkiger in het leven staan. Uit onderzoek van Stand van Nederland: Generatie Next blijkt dat de welzijnsverschillen tussen de provincie en de steden groot kunnen zijn. Jesse David Marinus, onderzoeker van Planbureau Fryslân, is geboren en getogen in Friesland en noemt zichzelf een echte millennial die ervoor gekozen heeft om van de stad terug te keren naar de noordelijke provincie. “De echte kwaliteit van leven vind ik hier.”

In Friesland voelen mensen zich pas echt rijk. Uit onderzoek van het CBS is gebleken dat mensen in Friesland gemiddeld gezien veel gelukkiger zijn dan in de rest van Nederland. Niet vanwege materieel geluk, maar gemeenschapszin, ofwel mienskipssin. Volgens Marinus gaat het in het stadsleven alleen maar om carrière maken. “Dat kan je in Friesland ook doen, maar je kan dan thuis wel de rust vinden.”

Hoger inkomen, maar ongelukkig

In Rotterdam hebben inwoners gemiddeld gezien een veel hoger inkomen dan in Friesland, maar toch zijn ze minder gelukkig. Tegelijkertijd heerst ook veel armoede in de stad. De 29-jarige Rachel Hughes kan maar moeilijk rondkomen, ook omdat ze hard bezig is om schulden uit haar studententijd af te lossen. “Ik werd een emotionele koper, omdat ik veel trauma’s van het verleden nog niet goed een plek had gegeven.”

Haar geluk hangt af van het afbetalen van deze schulden. Ze ziet dat dit in de stad een veelvoorkomend verschijnsel is. “Ik denk wel dat veel mensen blij zijn wanneer hun rekeningen zijn betaald. Het is hier echt ‘niet lullen, maar poetsen’.”

Hoger tevredenheidsgehalte

“We scoren in Friesland slechter op het BBP, inkomen en vermogen, maar we scoren veel hoger op sociaal en fysiek niveau”, zegt Marinus. “We hebben hier meer groen, gezondere lucht, we doen meer met elkaar en zijn meer bezig met vrijwilligerswerk. Ook hebben we minder stress en een hoog tevredenheidsgehalte.”

In het dorp is het dus niet geld, maar gemeenschapszin en iets voor elkaar kunnen betekenen wat de mensen gelukkig maakt.

Friese paradox

Friesland loopt dan wel achter op de rest van Nederland qua opleidingsniveau en loon, maar de provincie loopt voor op onderwerpen als samenhang, ruimte en geluksgevoel. Dat wordt de Friese paradox genoemd. “Al is dit gevoel niet specifiek alleen in Friesland te vinden. In Drenthe heb je bijvoorbeeld het Naoberschap, zij hebben ook een sterk gemeenschapsgevoel. En in Zeeland, Gelderland en Limburg zijn mensen ook heel tevreden met hun woonomgeving”, zegt Marinus.

“Het gaat ook meer over het gesprek dat we moeten gaan voeren. Dat we nu nog dominant focussen op het BBP, inkomen en vermogen, maar dat we daardoor soms voorbijschieten aan al die sociale en fysieke elementen die in het leven ook van belang zijn.”

Geluk in zingeving

Ook Hester van der Werff heeft haar geluk in Friesland gevonden. Ze werkt in een moestuin waar ze samen met vrijwilligers groenten verbouwt voor de voedselbank. Hier eten wekelijks tientallen gezinnen van. Ze woont nu zeven jaar op het Friese platteland en noemt het haar ‘happy place‘. “Ik ben verhuisd vanuit Leeuwarden en vorig jaar, toen de energieprijzen en prijzen van de boodschappen stegen, zag ik om me heen dat in het dorp armoede was. De voedselbanken krijgen steeds meer cliënten. Als je je dan nog eens bedenkt dat één op de zes Nederlanders graag gezond wil eten maar dat niet kan betalen, dan is dat schrijnend.”

Daardoor verbouwt Van der Werff samen met andere vrijwilligers groenten op het erf dat gratis beschikbaar is gesteld door de buren. Ook zij benadrukt de gemeenschapszin die in Friesland heel erg belangrijk is en al sinds begin af aan in de mentaliteit zit. Ze vindt dat je inderdaad genoeg geld op de bankrekening moet hebben staan “om niet straks wakker te hoeven liggen”. “Maar daarna word je niet gelukkig van meer geld en meer kopen. Dan worden dingen alleen maar minder waard. Waar je gelukkig van wordt, is zingeving.”

In de grote stad voelen mensen zich ondanks financiële welvaart toch ongelukkiger. Volgens Hughes komt dat door een bepaalde stadse bewijsdrang onder de jongere generatie. “Maar op het platteland lijkt mij dat de kosten wat lager zijn en mensen wonen niet op elkaar.” Ze geeft aan dat het bredere welvaartsplaatje voor haar later komt, maar dat ze eerst hard zal moeten werken.

Lees ook:

CBS: brede welvaart lager bij jongeren, veel ontevredenheid


GRATIS: De WNL Nieuwsbrief!

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.


Door: Rick Hartkamp

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Het reageerakkoord is in de maak

Het is een historisch unicum: deze zomer mogen de ministers van Schoof I zelf meeschrijven aan hun paragraaf van het regeerakkoord. Een gigantische opgave voor de ministers, maar ook voor de ambtelijke top. Wie had verwacht dat technocraten een cruciale rol zouden spelen in de vorming van een rechts-populistisch kabinet?

Martijn de Greve gaat in gesprek met:

  • Joris Voorhoeve: emeritus professor, oud-minister van Defensie en voormalig partijleider van de VVD, voordat hij de overstap maakte naar D66;
  • Jacques Wallage: oud-staatssecretaris van Onderwijs en later Sociale Zaken, oud-informateur en voormalig fractievoorzitter van de PvdA;
  • Thomas van Groningen: politiek verslaggever van Omroep WNL volgt de formatie op de voet.
Maandag 20.30 uur

Undercoveragenten doen zich voor als zakenman en chauffeur: laten de verdachten iets los over diamanten? 

Een van de verdachten krijgt twee undercoveragenten achter zich aan. De undercovers doen zich voor als zakenman en chauffeur en proberen in Colombia in contact te komen met de verdachte: trapt hij erin?

Podcastmakers Maaike Timmerman en Sandra van den Heuvel rijden ondertussen naar het hart van de diamantindustrie in Antwerpen: wat is er met de buit gebeurd?

Luister nu naar aflevering vier van De Diamantroof!

PVV-kandidaat-minister Marjolein Faber neemt afstand van term ‘omvolking’

Beoogd PVV-minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) neemt “volledig afstand” van het gebruik van de term ‘omvolking’ om de verandering van de bevolkingssamenstelling aan te…

Lees meer

Zeldzame gebeurtenis: twee ruimterotsen komen in buurt van aarde

Twee grote ruimterotsen vliegen komende week vlak na elkaar langs de aarde. Ze vormen totaal geen gevaar voor de mensheid, daarvoor is de afstand veel…

Lees meer

Noodoplossing nodig voor patiënten van Co-Med

Veel mensen uit de kop van Noord-Holland bellen vertwijfeld met het ziekenhuis in die regio, de Noordwest Ziekenhuisgroep, omdat de commerciële huisartsenpraktijk van Co-Med daar…

Lees meer

Strandtenten voorzien een drukke week door zomerse temperaturen

Na flink wat regen, bewolking en herfstachtige temperaturen zijn de zomerse weersvooruitzichten van deze week meer dan welkom bij de ruim driehonderd strandpaviljoens aan de…

Lees meer

OM in hoger beroep in moordzaak Peter R. de Vries

Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen de uitspraken tegen alle negen verdachten in de zaak over de moord op Peter R. de Vries….

Lees meer

Experts verwachten dat huizenprijzen verder stijgen

Woningmarktkenners denken dat de huizenprijzen de komende maanden verder stijgen. De sterk stijgende lonen hebben er mede voor gezorgd dat de prijzen voor woningen een…

Lees meer

Magneetvisser haalt opnieuw AK47 uit Amsterdamse gracht

Magneetvisser John Molenaar heeft een AK47 met zijn magneet uit het water gevist op de Grasrijk in Amsterdam Osdorp. Dat gebeurde zondagochtend, vertelt hij aan…

Lees meer

DNB: Nederland minder groot handelsland dan gedacht

Nederland is een minder groot handelsland dan gedacht. Dat stelt de Nederlandsche Bank (DNB) na een grote herziening van de import- en exportcijfers. Hoewel Nederland…

Lees meer

Door toegenomen Jodenhaat terug naar jaren 30? ‘Taboe is doorbroken’, zegt voormalig CU-leider Segers

Gert-Jan Segers, oud-fractievoorzitter van de ChristenUnie (CU), maakt zich zorgen over toenemend Jodenhaat. “We zien het begin van een nieuwe golf van antisemitisme”, zegt hij…

Lees meer

Vanavond in WNL Haagse Lobby: het reageerakkoord is in de maak

Het is een historisch unicum: deze zomer mogen de ministers van Schoof I zelf meeschrijven aan hun paragraaf van het regeerakkoord. Een gigantische opgave voor…

Lees meer

Advocaat kroongetuige Marengo legt opnieuw verdediging neer

Advocaat Peter Schouten heeft kort na zijn aantreden opnieuw de verdediging van Marengo-kroongetuige Nabil B. neergelegd. Dat zei hij maandag tijdens een zitting van het…

Lees meer