main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 28 juni 2023 — 11:21

Aanhoudende droogte is een groot probleem: ‘We gaan te slordig om met water’

De zon zorgde afgelopen weken voor veel plezier op de terrasjes en bij zwembaden. Maar de aanhoudende droogte heeft ook een keerzijde. Droge grond, mislukte oogsten en natuurbranden zijn bijkomende gevolgen van de geringe neerslag. En als het valt, dan hebben we moeite om het water vast te houden. Minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) waarschuwt bij Goedemorgen Nederland: “We denken dat het allemaal wel vanzelf goed komt, maar de afgelopen zomers hebben laten zien dat dat niet vanzelf gaat.”

Volgens de minister is het weer de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Toch is het nog niet zo dat we in een crisissituatie zitten. “We hebben de afgelopen vijf jaar vier droge zomers gehad. De enige zomer die niet officieel als droge zomer te boek stond, 2021, herinnert ons meteen aan de overstromingsramp in Limburg”, zegt hij. “Maar op hetzelfde moment dat dat gebeurde, was het in Twente en in de Achterhoek nog steeds kurkdroog. Dit zijn echt wel omstandigheden waar we ons steeds meer op moeten voorbereiden en waar we gelukkig ook nog een aantal maatregelen tegen kunnen nemen.”

Tweede Kamerlid Hanneke van der Werf (D66) herkent dit probleem. Haar ouders wonen in de Achterhoek en daar is het al een jaar of vijf kurkdroog. “Je ziet dat mensen daar enorme problemen van ondervinden en niet alleen in de natuur of de landbouw, ook huizen verzakken. Als het even regent, is de grond zo droog geworden dat het ’t water niet meer vasthoudt.”

Niet regelen, maar vasthouden

Volgens Van der Werf moeten we van een land dat is ingericht op het ‘regelen van water’ naar een systeem toe waar we op sommige plekken beter het water kunnen vasthouden. Harbers vertelt dat dit ook een van de voornaamste prioriteiten is om het watertekort in bepaalde regio’s aan te pakken. “We moeten het land beter inrichten om zoet water langer vast te houden”, zegt hij. “Dat betekent bijvoorbeeld dat beken en sloten niet volledig allemaal rechtgetrokken zijn, maar dat we die weer laten kronkelen door het landschap. Dan zorgt het ervoor dat er veel meer water wegsijpelt en dat het vastgehouden wordt in het grondwater. Dat is ook een van de grote klussen op het platteland.” Alleen al voor dit plan heeft het kabinet ruim 800 miljoen uitgetrokken.

Deskundigen uiten kritiek dat Nederland jarenlang het grondwaterpeil te laag hield. We waren meer bezig met het weghouden van het water dan het vasthouden. Harbers erkent dit probleem. Toch moeten we dit volgens hem niet meteen volledig overboord gooien. “We zijn scenario’s aan het maken voor hoe de zeespiegel zou kunnen stijgen als gevolg van klimaatverandering. Dat betekent dat je nog steeds moet werken aan de verdediging tegen hoog water.”

Daarnaast wordt volgens hem dus gekeken hoe we een deel van dit water kunnen vasthouden. “Juist om al die voorbeelden van natuurbranden tot boeren die hun land niet kunnen beregenen, te voorkomen.”

Platteland lijdt onder de droogte

Het platteland heeft flink te lijden onder de droogte. In verschillende gebieden geldt al een verbod op beregening met als gevolg dat gewassen niet goed kunnen groeien. Harbers zegt: “Je ziet in Noord- en West-Nederland dat kleilagen aan het uitdrogen zijn.”

“Als er te weinig smeltwater door de rivieren naar Nederland komt, dan moet je het doen met de watervoorraad die je hebt”, zegt de minister van Waterstaat. Dit voorjaar had Nederland een relatief natte periode. Het water wat toen viel is volgens de minister bijvoorbeeld deels opgeslagen door in het voorjaar het waterpeil van het IJsselmeer met zo’n 7,5 centimeter te verhogen. “Dat is 150 miljard liter water wat we extra achter de hand hebben, voor als het deze zomer te droog is. Dat kan worden gebruikt als drinkwater in Noord-Holland of bijvoorbeeld voor de landbouw.”

Naast beken en sloten heeft de landbouw ook te maken met de verzilting van de grond. Dat gebeurt onder meer doordat er via het Noordzeekanaal brak en zout water het land binnenkomt. “Dat moet je tegendrukken met zoet water. De stuw bij Driel wordt ingezet om zoet water over het Amsterdam-Rijnkanaal naar het Noordzeekanaal te voeren om dat zoute water tegen te houden”, zegt Harbers.

Toch blijven het volgens de minister lapmiddelen. “We gaan slordig met water om en we denken dat het allemaal wel vanzelf goed komt, maar de afgelopen zomers hebben laten zien dat dat niet vanzelf gaat”, zegt Harbers. “Er moet dus meer bewustzijn komen. In 2035 willen we dat mensen 20 procent minder drinkwater gebruiken. Je kunt echt daarmee bewust omgaan.”

Lees ook:

Nieuw droogterecord in Nederland roept zorgen op: ‘Wij moeten ons watersysteem anders inrichten’

Door: Matthijs Meulblok

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Heeft de ambacht nog toekomst in Nederland?

Het is crisis in ambachtsland. Oude ambachten zoals restauratiewerk of de schoenenmaker verdwijnen van de arbeidsmarkt en uit het straatbeeld. Heeft de ambacht nog een toekomst en hoe houden wij het vak in leven?

Presentator Nejifi Ramirez gaat op onderzoek uit.

Zaterdag 22.00 uur

Aandacht voor de dreiging uit Iran en het laatste politieke nieuws uit Den Haag

Ook deze zaterdag kan je weer volop genieten van een gloednieuwe uitzending van WNL In de Kantine. Fidan Ekiz en Wieger Hemmer ontvangen de volgende gasten:

  • Oud-Frankrijk correspondent Eveline Bijlsma. Zij is te gast over de restauratie van de Notre-Dame, die vijf jaar geleden door brand werd verwoest;
  • Schrijver en cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi. Met hem bespreken we de dreiging vanuit Iran. Moet de internationale gemeenschap vrezen voor een Iraanse vergeldingsactie?;
  • Rolstoelbasketbalster Mariska Beijer werd in 2019 uitgeroepen tot beste speelster van de wereld. Samen met de Nederlandse vrouwen verdedigt zij hun Paralympische titel in Parijs deze zomer;
  • Journalist Hans van Willigenburg bundelde voor zijn nieuwste boek ‘Vrijheidsvuur’ gesprekken met vrije geesten over het gestreste klimaat waarin wij leven.
  • Politiek verslaggever van het AD Hans van Soest praat ons bij over het nieuws uit Den Haag. Waar worstelen de formerende partijen mee?;
  • Zoals je van ons gewend bent is ook Marcel Verreck weer van de partij met zijn column.
Zaterdag van 17.00 tot 19.00
Hoe DNA-onderzoek uitgroeide tot onmisbaar opsporingsmiddel

Het is het jaar 1987 als in een Nederlandse strafzaak voor het eerst gebruik wordt gemaakt van DNA-onderzoek. De zogenoemde WTC-verkrachter slaat in 1986 zes…

Lees meer

Europese gasprijs flink gestegen door onrust Midden-Oosten

In navolging van de hogere olieprijzen is ook de Europese gasprijs flink gestegen door de onrust in het Midden-Oosten en de dreiging van een directe…

Lees meer

Lawinedreiging maakte reddingsactie ingewikkeld voor hulpdiensten

De reddingsactie die op gang kwam nadat een groep Nederlanders donderdag in de Oostenrijkse bergen werd getroffen door een lawine was er een “op hoog…

Lees meer

Informateurs: miljardensteun Oekraïne kan gesprekken bemoeilijken

De door Mark Rutte aangekondigde miljardensteun aan Oekraïne kan het ingewikkelder maken om de financiële “puzzel” te leggen in de formatie, zeggen de informateurs. De…

Lees meer

EU wil schrappen in rompslomp van slecht benut coronaherstelfonds

EU-landen moeten het Europese coronaherstelfonds gemakkelijker kunnen gebruiken, vinden de EU-landen en de Europese Commissie. De commissie gaat proberen de administratieve rompslomp te verminderen die…

Lees meer

Iraanse aanval op Israël op handen: ‘Amerikaanse waarschuwing moeten we zeer serieus nemen’

Een aanval van Iran op Israël is aanstaande, zegt Amerika. Volgens oud-Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif moet de waarschuwing “zeer serieus” worden genomen. “Het conflict…

Lees meer

Koopkracht gepensioneerden al decennia amper gestegen

Gepensioneerden gaan er al tientallen jaren amper op vooruit in de portemonnee. Het voorbije decennium zijn gepensioneerden met diepe zakken er zelfs behoorlijk in koopkracht…

Lees meer