Derk Jan Eppink (JA21) vreest voor tijdelijke opleving asielstroom na deal met Tunesië

Zondag presenteerden Rutte, Von der Leyen en Meloni een voorlopig pakket aan maatregelen in de vorm van een migratieakkoord tussen de Europese Unie en Tunesië. Deze deal zou de asielinstroom vanuit het Afrikaanse land moeten inperken. Tweede Kamerlid voor JA21 Derk Jan Eppink vreest echter voor een tijdelijke opleving. "Als je zegt: de poort gaat dicht, dan zullen er nog veel mensen het willen proberen", zegt hij bij Goedemorgen Nederland.

Eppink vindt het van groot belang dat er snel een beter asielbeleid op Europees niveau van de grond komt. De huidige situatie is volgens hem onhoudbaar geworden. "Het is goed dat er een begin is. Er was eerst niks en we zitten in een situatie waarin mensen direct naar Nederland, Denemarken of Duitsland komen om asiel aan te vragen", zegt hij.

Op dit moment steken tal van migranten op gammele bootjes de Middellandse Zee over in de hoop op een beter bestaan in Europa. Mensensmokkelaars spelen hier een belangrijke rol in. Maar als een migrant het Europese vaste land weet te bereiken, is het nog maar de vraag of ze mogen blijven. Met name asielzoekers uit Afrika worden veelal afgewezen, omdat ze bij voorbaat al geen kans maken op een verblijfsvergunning.

Problemen zullen verschuiven

Veel Afrikaanse landen kampen met economische onvrede en onveiligheid. "De Tunesiërs zelf vluchten ook naar Italië. Er is een uittocht bezig", vertelt Eppink. "Ik was verkiezingswaarnemer bij de verkiezingen in Tunesië in 2011 en toen leek het een democratie te worden, maar zoveel jaren later zitten we met een sterke man opgescheept."

In feite is de hele asieldeal een soort pokerspel. "Je hebt die Noord-Afrikaanse landen nodig om die kansarme asielzoekers terug te sturen. Daar komt een prijs bij", zegt Eppink. "Je hoopt natuurlijk niet dat het te veel wordt, maar die landen zitten wel in grote moeilijkheden. Overal zijn bendes, mensen worden onderweg misschien bestolen, mishandeld of tot slaaf gemaakt."

Als er een deal moet worden gemaakt met Tunesië, dan zal dat ook moeten gebeuren met andere Noord-Afrikaanse landen stelt het Kamerlid. Tunesië subsidieert volgens Eppink voedsel en daar is het Internationaal Monetair Fonds (IMF) niet blij mee, omdat de voedselprijzen torenhoog blijven. Buurland Libië is volgens Eppink een 'failed state'. Eppink vreest dat het probleem zich gewoon zal verschuiven. "Er zijn daar ontzettend veel mensensmokkelaars om migranten naar Europa te brengen. Dus deze deal die we nu met Tunesië krijgen, zal ook gedaan moeten worden met verschillende andere landen, zodat die stroom zich niet verergert en niet elders opduikt."

Tekst gaat verder onder de tweet.

Weinig effect op korte termijn

Concreet gezien omvat het voorlopige maatregelenpakket van de EU 900 miljoen euro. Dit geld wordt onder meer beschikbaar gesteld zodat Tunesië kansloze migranten terug gaat nemen. Eppink denkt dat er veel meer geld nodig gaat zijn. "Tunesië heeft onmiddellijk geld nodig. Als je zegt: een lening en samenwerkingsprogramma's, dan duurt het ook een tijd voordat dat allemaal is uitgezocht." Hij vreest dat als Tunesië niet sneller geld zou krijgen, ze de bevolking daar ook niet rustig kunnen houden.

Daar komt bij dat zo'n asieldeal met Tunesië niet direct effect zal hebben. Het Kamerlid vreest zelfs voor een tijdelijke opleving van de asielinstroom vanuit Tunesië. "Als je zegt: de poort gaat dicht, dan zullen er nog veel mensen het willen proberen. Mensensmokkelaars zullen daar bij helpen."

Eerst is er volgens Eppink een akkoord gesloten, maar vervolgens moet de Europese Commissie dit weer omzetten tot wetgeving en moet het Europees Parlement hier nog iets van vinden. "Ten snelste zou ik zeggen dat ergens begin volgend jaar er wetgeving kan liggen en dan is het nog niet uitgevoerd."

Opvang in de regio

Door de EU-ministers is besloten dat er beter aan de grens zal worden gekeken of een migrant kansarm is en dus moet worden teruggestuurd. Eppink ziet meer heil in opvang in de regio, als oplossing voor het migratieprobleem. Hij pleit ervoor dat mensen voordat ze zich wagen aan de oversteek al worden beoordeeld. "Die mensen komen allemaal naar ons toe voor die procedures. Als ze dat in de buurt van het land krijgen waar ze al die moeilijkheden hebben, dan hoeven ze niet al die reizen te maken en dan sla je ook het verdienmodel van de mensenhandelaars stuk."