main-logo
Foto: Sikko Debbenhof
16 april 2018 — 11:18

Oud-leerling orthodox-joodse school: ‘Zaken mogen niet onder het tapijt geschoven worden’

Dina-Perla de Winter groeide op in een orthodox-joodse omgeving in Amsterdam. Thuis werd zij lichamelijk en psychisch mishandeld door haar halfbroer en moeder. Haar school, het Cheider, een school voor de orthodoxe gemeenschap in Amsterdam, was op de hoogte, maar greep niet adequaat in. WNL sprak uitgebreid met haar.

Deze week is de school in opspraak. Oud-docent Ephraïm S. staat terecht voor seksueel misbruik. S. zou tussen 2011 en 2012 op het Cheider hebben toegeslagen. Op dat moment waren zijn twee vermoedelijke slachtoffers beiden jonger dan twaalf. Hun precieze leeftijd is niet bekend. De school biedt onderwijs aan kinderen in de leeftijd van de peuterspeelzaal, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs.

Dina-Perla betreurt de misbruikzaak. “Aan de ene kant is het een warme, hechte en gastvrije gemeenschap met individuen die ik zou omschrijven als letterlijk te goed voor deze wereld. Aan de andere kant worden bepaalde zaken niet besproken, waardoor er misstanden mogelijk zijn.” De 33-jarige Amsterdamse schreef het boek Exodus uit de vuurtoren over haar jeugd, met een grote rol voor het Cheider en de orthodox-joodse gemeenschap.

Proces in stroomversnelling

Dat Dina-Perla het boek zou gaan schrijven wist ze al langer, maar het proces kwam in een stroomversnelling toen bleek dat ze door de medische aandoening endometriose geen kinderen kon krijgen.

“Toen ben ik van alles gaan onderzoeken. Ik wist dat ik het zou gaan doen, maar ben ervoor weggerend. Dit was de allerlaatste push.”

Vanuit de Joodse gemeenschap is louter positief gereageerd op het boek. Dina-Perla verwacht dat critici zich stil houden. “Die mensen zouden niet zo snel publiekelijk reageren.”

‘Niet tegen orthodoxie’

Ondanks haar ervaringen is Dina-Perla helemaal niet tegen orthodoxie, zo vertelt ze. Ik hoef niet over andermans leven te oordelen, zolang humaniteit te allen tijde op nummer één staat. Je moet niet alleen automatisch willen meedraaien in een web, maar er echt voor kiezen en erin geloven.”

“Het zijn allemaal individuen die met elkaar samenwerken. School is geprivatiseerd, net als de psycholoog en de arts. Deels daardoor zijn misstanden en delicten mogelijk, zoals ook te zien valt in de documentaire One of us over gesloten gemeenschappen in Brooklyn, New York. De schijn wordt opgehouden en veel organisaties van buiten de gemeenschap komen er niet doorheen.”

Wie erin zit heeft daar weinig erg in. Pas toen Dina-Perla uit ‘het web’ wilde stappen, merkte ze hoe verstikkend het was. 

‘Transparantie is heel moeilijk’

“Als ik keihard en even ongenuanceerd kritiek moet leveren op de wat mij betreft, donkere kanten van gesloten gemeenschappen, dan zeg dat ik er veel geoordeeld wordt. Gezinnen zijn afhankelijk van elkaar en blijven in elkaars bubbel. Dat maakt transparantie heel moeilijk. Er zijn taboes en machtsstructuren die vaak te maken hebben met de leiders en regels.”

Volgens Dina-Perla hebben overlevers van de holocaust binnen de orthodoxe gemeenschap zich geïsoleerd in eigen kring. “Ik denk dat veel orthodoxe joden daarom in de naoorlogse periode, steeds maar niet onder de aandacht gebracht wilden worden en dit soort delicten onder het tapijt wilden houden. Je mag de buitenwereld immers geen stok geven om mee te slaan.”

Dina-Perla vreest dat de angst voor antisemitisme als dekmantel wordt gebruikt. “Dat is een zeer serieuze kwestie. Antisemitisme is van alle tijden, maar zo serieus dat het te serieus is om jezelf daar achter te verschuilen. Dat zou je niet mogen gebruiken om de aandacht af te leiden.”

Volgens haar is antisemitisme een “platte imagokwestie”: het gevolg van eeuwenlange discriminatie die in de publieke verbeelding is blijven hangen. “Alleen al het onderbuikgevoel bij de term ‘Joden’. Daarom zeg ik vaak ‘Joodse mensen’ in plaats van ‘Joden’.”

Dina-Perla vindt de kennis van het jodendom in Nederland beneden peil. “Het is opvallend hoe weinig kennis er is over wat joods zijn precies inhoudt in de Nederlandse samenleving.”

“We hebben het over een groep mensen die misschien wel het meest beschadigd is in de hele wereld. Het leed waar Joodse mensen mee te maken hebben gehad van eeuw naar eeuw naar eeuw… Uitsluiting, uitbanning, de meest gruwelijke geweldsdelicten. Alleen maar vanwege een bepaald soort labeltje.”

Moeder vermoedelijk schizofreen

Op zeer jonge leeftijd zorgde Dina-Perla al voor haar gehandicapte moeder. Door haar polio was zij immobiel. En hoewel het niet is vastgesteld, denkt Dina-Perla dat haar moeder schizofreen is. “Ik deed boodschappen, de administratie, was haar geestelijke verzorger en meer.” 

“Je hoeft ook geen expert te zijn in kindermishandeling om destijds door te hebben gehad dat er iets niet deugde met mijn moeder en mij. Er was zoveel aan de hand en de toenmalige directie van het Cheider wist ervan.”

Als kind was Dina-Perla zelf de enige die het niet zag. Ze volgde de orders van haar moeder op. “Zij was mijn moeder en zij was alles wat ik had. Ik was onvoorstelbaar loyaal. Ze was mijn koningin, mijn grootste liefde. De ironie is dat zij dat misschien nog altijd is, ondanks de donkere geschiedenis en het verbroken contact.”

Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK), heeft onlangs een meldpunt seksueel misbruik geopend. “De noodzaak van zo’n initiatief wordt meteen bewezen.”

Start proces

Het proces tegen S. start vandaag. S. werd in 2016 uitgeleverd aan Nederland, nadat hij als leerkracht in Israël aan de slag was gegaan. Rond de tijd van het vertrek van de leraar begonnen er geruchten te circuleren over zijn mogelijke misdragingen. Momenteel zit S. vast.

LEES OOK: Orthodox-joodse school weigerde verplichte aangifte van seksueel misbruik

Het bestuur van het Cheider wilde de kwestie “volgens de Joodse wet” oplossen. Pas toen de toenmalig minister van Onderwijs Marja van Bijsterveldt druk zette met een brief gericht aan het bestuur ging de Amsterdamse school overstag, ontdekte NRC in maart.

Dina-Perla kent de nieuwe directeur van het Cheider. Ze weet dat hij goede intenties heeft, maar vermoed dat hij niet altijd genoeg bewegingsruimte krijgt. “Mijn idee zou zijn om het Cheider symbolisch te sluiten en te heropenen, maar dan beter en met trots, want er is zoveel moois wat nu natuurlijk niet publiekelijk besproken wordt.”

“Ik hoop dat de school een reflectie blijft van een duurzame en integere joodse identiteit. Daarvoor wens ik de directeur en het bestuur verandering toe.”

Door: Sikko Debbenhof

Word ook lid van WNL en houd de NPO in evenwicht! Klik hier.

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Terugkijken: De Zaak van je Leven

Een Tilburgse taxichauffeur wordt uit het niets vermoord en achtergelaten in een greppel. Een zeer heftige zaak voor zowel de familie als de rechercheurs. Hoe wisten zij de daders uiteindelijk te pakken?

Vannacht in 't wordt nu laat

Rachid Benhammou is om middernacht te gast bij Carolien Borgers op NPO Radio 2. Hij werd geboren in Marokko, maar is een noemt zichzelf een rasechte Rotterdammer. Samen met Boris van der Ham schreef hij de verhalen op van afvallige moslims in het boek Nieuwe Vrijdenkers. Met Rachid praten we over Nederland, vrijheid en geloof.

Vannacht om 00.00 uur
Melania Trump bezoekt kinderen van illegale immigranten bij grens Mexico

First lady Melania Trump is onaangekondigd naar Texas gegaan en is er gaan kijken in een detentieoord voor kinderen van illegale immigranten die zijn gescheiden…

Lees meer

Pakketbezorger steelt voor 125.000 euro uit eigen vrachtwagen

Een 23-jarige pakketbezorger uit Breda stond vandaag voor de rechter vanwege het stelen van zeker 125.000 euro aan goederen. De man ontvreemde in vier maanden…

Lees meer

Justitie: ‘Reddingsschip Lifeline is niet Nederlands, wij staan hier buiten’

Het reddingsschip Lifeline, dat bootvluchtelingen oppikt in de Middellandse Zee, staat niet in het Nederlandse Kadaster geregistreerd. Dat laat het ministerie van Justitie en Veiligheid…

Lees meer

BREAKING: Mannen opgepakt in Rotterdam wegens voorbereiden terrorisme

De politie heeft twee mannen van 22 en 27 jaar aangehouden die worden verdacht van het voorbereiden van terrorisme en deelname aan een terroristische organisatie….

Lees meer

Italië weigert reddingsschip met honderden migranten: ‘Vaar maar naar Nederland’

Italië weigert een reddingsschip met honderden bootvluchtelingen toe te laten. Het schip Lifeline, dat vaart onder de Nederlandse vlag, zou de vluchtelingen tegen de zin…

Lees meer

BREAKING: Verdachte bekent doodschieten broer kroongetuige Nabil B.

De man die wordt verdacht van de moord op de broer van kroongetuige Nabil B. in onderzoeken naar liquidaties heeft bekend dat hij de schutter…

Lees meer

Aap ontsnapt in Artis: ‘Hele park uitgekamd, niks gevonden’

Update: Het aapje is inmiddels gevonden en blijkt de zijn overleden. Volgens verzorger Peter Bleesing lag hij in het water bij het eiland waar de…

Lees meer

Waarnemend burgemeester: We Are Here moet maandag weg uit gekraakt pand Amstelveen

De krakers van We Are Here moeten maandag weg uit het kantoorpand in Amstelveen. De gemeente zal, als er toestemming wordt verleend, op die dag…

Lees meer

Wilders doet aangifte tegen DENK: ‘Nep-banner kwam van Azarkan zelf!’

PVV-leider Geert Wilders doet vandaag aangifte tegen DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan vanwege het plan nepadvertenties te gaan inzetten tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen. Dat…

Lees meer

‘Farid Azarkan (DENK) kwam zelf met idee van een nepnieuwscamapgne’

Farid Azarkan is zelf verantwoordelijk voor het idee van een nepnieuwscampagne rond de de PVV. Ook zou Azarkan de omstreden banner zelf hebben aangeleverd, zegt…

Lees meer

Personeel Artsen zonder Grenzen bezocht ‘lokale prostituees’ in hulpgebieden

Medewerkers van Artsen zonder Grenzen hebben lokale prostituees bezocht in een Afrikaanse hulpgebieden. Dat heeft een klokkenluider verteld, meldt de BBC. Het bezoeken van sekswerkers…

Lees meer

Voormalig PvdA-raadslid Khalid T. krijgt acht maanden cel voor ontucht met dertienjarig meisje

De 33-jarige Khalid T. heeft acht maanden celstraf gekregen voor ontucht met een destijds dertienjarig meisje. Hij is vrijgesproken van het onttrekken aan het ouderlijk…

Lees meer

Zanger Robby Valentine in elkaar geslagen: ‘Gelukkig voorkwamen vaders van schoolgenootjes erger’

Rockzanger Robby Valentine is deze week bij Station Hoorn Kersenboogerd uitgescholden en in elkaar geslagen. De 49-jarige Robert Kempe, zoals de leadzanger van de band…

Lees meer

Ontsnapte leeuw België doodgeschoten

Een leeuwin die donderdagochtend was ontsnapt uit haar verblijf in een dierentuin in België is doodgeschoten. De leeuwin was ontsnapt uit haar verblijf en heeft…

Lees meer