main-logo
Foto: Sikko Debbenhof
16 april 2018 — 11:18

Oud-leerling orthodox-joodse school: ‘Zaken mogen niet onder het tapijt geschoven worden’

Dina-Perla de Winter groeide op in een orthodox-joodse omgeving in Amsterdam. Thuis werd zij lichamelijk en psychisch mishandeld door haar halfbroer en moeder. Haar school, het Cheider, een school voor de orthodoxe gemeenschap in Amsterdam, was op de hoogte, maar greep niet adequaat in. WNL sprak uitgebreid met haar.

Deze week is de school in opspraak. Oud-docent Ephraïm S. staat terecht voor seksueel misbruik. S. zou tussen 2011 en 2012 op het Cheider hebben toegeslagen. Op dat moment waren zijn twee vermoedelijke slachtoffers beiden jonger dan twaalf. Hun precieze leeftijd is niet bekend. De school biedt onderwijs aan kinderen in de leeftijd van de peuterspeelzaal, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs.

Dina-Perla betreurt de misbruikzaak. “Aan de ene kant is het een warme, hechte en gastvrije gemeenschap met individuen die ik zou omschrijven als letterlijk te goed voor deze wereld. Aan de andere kant worden bepaalde zaken niet besproken, waardoor er misstanden mogelijk zijn.” De 33-jarige Amsterdamse schreef het boek Exodus uit de vuurtoren over haar jeugd, met een grote rol voor het Cheider en de orthodox-joodse gemeenschap.

Proces in stroomversnelling

Dat Dina-Perla het boek zou gaan schrijven wist ze al langer, maar het proces kwam in een stroomversnelling toen bleek dat ze door de medische aandoening endometriose geen kinderen kon krijgen.

“Toen ben ik van alles gaan onderzoeken. Ik wist dat ik het zou gaan doen, maar ben ervoor weggerend. Dit was de allerlaatste push.”

Vanuit de Joodse gemeenschap is louter positief gereageerd op het boek. Dina-Perla verwacht dat critici zich stil houden. “Die mensen zouden niet zo snel publiekelijk reageren.”

‘Niet tegen orthodoxie’

Ondanks haar ervaringen is Dina-Perla helemaal niet tegen orthodoxie, zo vertelt ze. Ik hoef niet over andermans leven te oordelen, zolang humaniteit te allen tijde op nummer één staat. Je moet niet alleen automatisch willen meedraaien in een web, maar er echt voor kiezen en erin geloven.”

“Het zijn allemaal individuen die met elkaar samenwerken. School is geprivatiseerd, net als de psycholoog en de arts. Deels daardoor zijn misstanden en delicten mogelijk, zoals ook te zien valt in de documentaire One of us over gesloten gemeenschappen in Brooklyn, New York. De schijn wordt opgehouden en veel organisaties van buiten de gemeenschap komen er niet doorheen.”

Wie erin zit heeft daar weinig erg in. Pas toen Dina-Perla uit ‘het web’ wilde stappen, merkte ze hoe verstikkend het was. 

‘Transparantie is heel moeilijk’

“Als ik keihard en even ongenuanceerd kritiek moet leveren op de wat mij betreft, donkere kanten van gesloten gemeenschappen, dan zeg dat ik er veel geoordeeld wordt. Gezinnen zijn afhankelijk van elkaar en blijven in elkaars bubbel. Dat maakt transparantie heel moeilijk. Er zijn taboes en machtsstructuren die vaak te maken hebben met de leiders en regels.”

Volgens Dina-Perla hebben overlevers van de holocaust binnen de orthodoxe gemeenschap zich geïsoleerd in eigen kring. “Ik denk dat veel orthodoxe joden daarom in de naoorlogse periode, steeds maar niet onder de aandacht gebracht wilden worden en dit soort delicten onder het tapijt wilden houden. Je mag de buitenwereld immers geen stok geven om mee te slaan.”

Dina-Perla vreest dat de angst voor antisemitisme als dekmantel wordt gebruikt. “Dat is een zeer serieuze kwestie. Antisemitisme is van alle tijden, maar zo serieus dat het te serieus is om jezelf daar achter te verschuilen. Dat zou je niet mogen gebruiken om de aandacht af te leiden.”

Volgens haar is antisemitisme een “platte imagokwestie”: het gevolg van eeuwenlange discriminatie die in de publieke verbeelding is blijven hangen. “Alleen al het onderbuikgevoel bij de term ‘Joden’. Daarom zeg ik vaak ‘Joodse mensen’ in plaats van ‘Joden’.”

Dina-Perla vindt de kennis van het jodendom in Nederland beneden peil. “Het is opvallend hoe weinig kennis er is over wat joods zijn precies inhoudt in de Nederlandse samenleving.”

“We hebben het over een groep mensen die misschien wel het meest beschadigd is in de hele wereld. Het leed waar Joodse mensen mee te maken hebben gehad van eeuw naar eeuw naar eeuw… Uitsluiting, uitbanning, de meest gruwelijke geweldsdelicten. Alleen maar vanwege een bepaald soort labeltje.”

Moeder vermoedelijk schizofreen

Op zeer jonge leeftijd zorgde Dina-Perla al voor haar gehandicapte moeder. Door haar polio was zij immobiel. En hoewel het niet is vastgesteld, denkt Dina-Perla dat haar moeder schizofreen is. “Ik deed boodschappen, de administratie, was haar geestelijke verzorger en meer.” 

“Je hoeft ook geen expert te zijn in kindermishandeling om destijds door te hebben gehad dat er iets niet deugde met mijn moeder en mij. Er was zoveel aan de hand en de toenmalige directie van het Cheider wist ervan.”

Als kind was Dina-Perla zelf de enige die het niet zag. Ze volgde de orders van haar moeder op. “Zij was mijn moeder en zij was alles wat ik had. Ik was onvoorstelbaar loyaal. Ze was mijn koningin, mijn grootste liefde. De ironie is dat zij dat misschien nog altijd is, ondanks de donkere geschiedenis en het verbroken contact.”

Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK), heeft onlangs een meldpunt seksueel misbruik geopend. “De noodzaak van zo’n initiatief wordt meteen bewezen.”

Start proces

Het proces tegen S. start vandaag. S. werd in 2016 uitgeleverd aan Nederland, nadat hij als leerkracht in Israël aan de slag was gegaan. Rond de tijd van het vertrek van de leraar begonnen er geruchten te circuleren over zijn mogelijke misdragingen. Momenteel zit S. vast.

LEES OOK: Orthodox-joodse school weigerde verplichte aangifte van seksueel misbruik

Het bestuur van het Cheider wilde de kwestie “volgens de Joodse wet” oplossen. Pas toen de toenmalig minister van Onderwijs Marja van Bijsterveldt druk zette met een brief gericht aan het bestuur ging de Amsterdamse school overstag, ontdekte NRC in maart.

Dina-Perla kent de nieuwe directeur van het Cheider. Ze weet dat hij goede intenties heeft, maar vermoed dat hij niet altijd genoeg bewegingsruimte krijgt. “Mijn idee zou zijn om het Cheider symbolisch te sluiten en te heropenen, maar dan beter en met trots, want er is zoveel moois wat nu natuurlijk niet publiekelijk besproken wordt.”

“Ik hoop dat de school een reflectie blijft van een duurzame en integere joodse identiteit. Daarvoor wens ik de directeur en het bestuur verandering toe.”

Door: Sikko Debbenhof

Word ook lid van WNL en houd de NPO in evenwicht! Klik hier.

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

De Opvolgers

Sander Schimmelpenninck gaat langs bij familie Verschoor, groot geworden met busreizen, en bij familie Slager van Molecaten vakantieparken

Dinsdag om 22:15 uur op

Vannacht in 't Wordt Nu Laat

Met hits als Golden Days en Undefeatable brak Krystl als zangeres in Nederland door. Nu is ze druk bezig met haar nieuwe country trio ‘The Bluebirds’. Samen met de zangeressen Elske deWall en Rachèl Louise brengt ze in september een album uit en staat ze dit najaar in de theaters. Hoe ze op het idee is gekomen om na een solo periode nu dit country trio te vormen hoor je rond middernacht bij Evelien de Bruijn op NPO Radio 2.

Vannacht om 00.00 uur
Man die dreigde met aanslag na dood Willie Dille blijft voorlopig vastzitten

De Schiedammer die wordt verdacht van het dreigen met een terroristische aanslag, blijft de komende dertig dagen vastzitten. De rechter-commissaris heeft dat dinsdag besloten, zo…

Lees meer

Treinverkeer rond Amsterdam volledig plat door grote storing

Het treinverkeer rondom Amsterdam ligt momenteel volledig plat door een grote storing in de besturingssystemen. Er rijden geen treinen van en naar Amsterdam, Schiphol en…

Lees meer

Joost Eerdmans betreurt het ‘wegebben van het Fortuyn-geluid’: ‘Dit maakt me verdrietig’

Zestien jaar na de tragische dood van Pim Fortuyn is zijn geluid weggeëbd. Dat zegt Leefbaar Rotterdam-lijsttrekker Joost Eerdmans in een interview met EenVandaag. “Dan…

Lees meer

Verdacht pakket gevonden bij legerplaats Oldenbroek

Op het Artillerie Schietkamp ’t Harde bij Oldebroek op de Veluwe is dinsdagmiddag alarm afgegeven in verband met de vondst van een verdacht pakket, meldt…

Lees meer

Illegaal tentenkamp ontdekt in maisveld Moerdijk: ‘Waarschijnlijk van vluchtende Albanezen’

De politie heeft maandagavond in een maisveld in Zevenbergschen Hoek (Noord-Brabant) een illegaal tentenkamp ontdekt. Het is waarschijnlijk opgebouwd door illegale Albanezen, zo vermoedt de…

Lees meer

Zwangere vrouw (20) uit Kampen bloedend over de grond gesleurd na aanval van hond

De 20-jarige zwangere Marissa uit Kampen heeft zware bijtwonden en tientallen hechtingen opgelopen na een aanval van een hond. Marissa was op bezoek bij vrienden…

Lees meer

Vader neemt grootste familiegeheim mee het graf in: ‘Alleen de notaris weet het’

In De Opvolgers bezoekt Sander Schimmelpenninck familiebedrijven in ons land. Opvolging is altijd een belangrijk aspect. Bij de familie Slager weet nog niemand wie vader…

Lees meer

Man die in België vijfjarig kind doodreed in Nederlandse auto heeft geen rijbewijs

De bestuurder van de auto met Nederlands kenteken dat maandag in Sint-Niklaas een vijfjarig meisje doodreed heeft geen rijbewijs. Het gaat om een 21-jarige inwoner…

Lees meer

Pakistan boos over cartoonwedstrijd Wilders: ‘Verschrikkelijk en schandelijk plan’

Pakistan heeft de afgezant van Nederland op het matje geroepen. Het land is boos over een cartoonwedstrijd van PVV-leider Geert Wilders. “Diepe zorg is overgebracht…

Lees meer

Zaak tegen verongelukte oud-imam stilgelegd, onterecht ontvangen toeslagen niet teruggevorderd

De fraudezaak tegen de verongelukte oud-imam Abdullah Haselhoef is helemaal stopgezet. Het OM erkent dat de onterecht ontvangen toeslagen niet meer teruggevorderd kunnen worden nu…

Lees meer

Slachtoffer steekpartij Loosrecht is een huisarts, dader nog op de vlucht

Het slachtoffer van de steekpartij eerder vandaag in Loosdrecht is een huisarts. Het incident, waarbij het slachtoffer zwaargewond raakte, heeft zich afgespeeld in zijn praktijk…

Lees meer

Woedende Sloveen ramt auto Nederlands gezin tijdens wilde achtervolging op snelweg

Een Nederlands gezin heeft vermoedelijk doodsangsten uitgestaan tijdens een hoogopgelopen verkeersruzie in Duitsland. Daar ramde een woedende Sloveen meerdere keren de wagen van een 41-jarige…

Lees meer

De Opvolgers-presentator Sander Schimmelpenninck maakt kans op Talent Award

De Opvolgers-presentator Sander Schimmelpenninck maakt kans op de Talent Award voor het jaarlijkse Televizier-Ring Gala. Naast Schimmelpenninck staan sportpresentatrice Hélène Hendriks (Matchwinner Pro), Nadia Moussaid (Laat…

Lees meer

OM eist geen cel tegen man die mes over keel van vrouw haalde

Het Openbaar Ministerie heeft geen gevangenisstraf geëist tegen de man die vorig jaar uit het niets een vrouw aanviel. Hij sneed hierbij haar keel door…

Lees meer

Man gewond na steekpartij in Loosdrecht, dader is voortvluchtig

Een persoon is dinsdag gewond geraakt na een steekincident aan de Eikenlaan in Loosdrecht. Het slachtoffer is overgebracht naar het ziekenhuis, meldt de politie. De…

Lees meer