main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 23 juni 2021 — 10:57

Rekenkamer: ministeries halen ‘trucs’ uit met begrotingen en zetten Kamer op verkeerde been

Ministeries halen allerlei trucs uit om hun plannen goedgekeurd te krijgen en zetten daarmee de Tweede Kamer op het verkeerde been. Dat ontdekte de Algemene Rekenkamer, zo schrijft het FD.

De meerjarenramingen in de begrotingen van ministeries zijn soms gebaseerd op onjuiste of gedateerde veronderstellingen, concludeert de onafhankelijke instantie. Dit kan betekenen dat er teveel geld wordt uitgetrokken voor een bepaald plan, wat kan leiden tot het verkwisten van belastinggeld. Of de geraamde kosten zijn juist te laag, waardoor er een tekort ontstaat. Vervolgens moet het geld ergens anders vandaan moet komen, wat weer ten koste gaat van andere zaken.

Verouderde gegevens

Zo bleek dat de raming van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor de bekostiging van universiteiten was gebaseerd op gegevens uit 1984. Ook het ministerie van Justitie en Veiligheid gebruikte verouderde gegevens om te berekenen hoeveel geld nodig zou zijn voor de rechtspraak.

Op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat worden bepaalde kosten niet meegerekend bij het maken van de begroting. Zo moet uitgesteld onderhoud van bijvoorbeeld bruggen en sluizen een keer worden ingehaald, maar omdat dit niet werd betrokken bij het inschatten van onderhoudskosten werd er stelselmatig te laag geraamd. In 2019 vormde dit een risico voor de doelmatige instandhouding van het hoofdvaarwegennet, zo concludeerde de Rekenkamer.

Trucs

Als die problemen zijn ontdekt, lossen ministeries deze vervolgens door middel van allerlei verschillende trucs op. Voor deze oplossing wordt ‘verhullend vakjargon’ gebruikt, aldus de Rekenkamer.

Ministeries moeten open en transparant zijn over het geld dat zij ontvangen en over hoe ze dat vervolgens verdelen, zo vindt de Rekenkamer. Het adviesorgaan raadt de Kamer dan ook aan om gerichter door te vragen als ministers voorspiegelen dat de kosten van beleid precies binnen het uitgavenkader passen dat daarvoor geldt.

‘Er zitten altijd onzekerheden in begrotingen’

Politiek analist Henri Kruithof benadrukt dat er altijd onzekerheden in begrotingen zitten. Hij noemt de conclusie van de Algemene Rekenkamer dan ook overdreven. “Je moet ramen. Daar zitten marges in. Soms wordt er misschien te ruim geraamd, dat is dan zo”, zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “Het geld wordt dan niet verkwist of iets dergelijks. Departementen hebben ook tekorten op andere onderdelen van hun begroting, en dat moeten ze zelf oplossen. Dan wordt er geschoven tussen verschillende begrotingsposten binnen één begroting, is dat nu zo erg?”

Alexander Pechtold, directeur van het CBR, is het met Kruithof eens. “Het is niet dat dat geld gestolen wordt”, zegt hij. De voormalig D66-leider was zelf kort (maart 2005 tot juli 2006) minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties. “Het is net zoals thuis. Je begroot dat je dit jaar zoveel aan de auto uitgeeft, maar je hebt een tegenvaller omdat je een extra bandenset nodig hebt.”

‘Als je zo met je huishoudboekje omgaat, gaat het niet goed’

Daar wil journalist Mark Koster, ook te gast in Goedemorgen Nederland, een kanttekening bij plaatsen. “Als je zo met je huishoudboekje omgaat, gaat het niet goed”, zegt hij. “De Rekenkamer heeft recent nog veel meer rapporten de wereld ingeslingerd, waaruit blijkt dat de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al 27 jaar niet op orde is. 5,1 miljard euro aan uitgaven die niet te duiden zijn.”

Koster refereert aan het feit dat het ministerie van VWS vorig jaar een potje van de boekhouding gemaakt heeft. Ongeveer een maand geleden werd bekend dat het ministerie miljarden euro’s uitgaf voor de bestrijding van de pandemie, maar een overzicht of alle bestelde spullen ook echt zijn geleverd ontbreekt. “Ik vind dit een lakse houding”, zegt de journalist. “Het is wel óns geld.”

Kruithof benadrukt dat crisisuitgaven “iets anders” zijn. “In de begroting van het ministerie van VWS zitten nu eenmaal mee- en tegenvallers”, zegt Pechtold. “Het is goed dat de Rekenkamer in een volwassen democratie, in Nederland, zijn werk goed doet. Daar zijn wij het volgens mij allemaal over eens. Maar het is niet opeens dat er een groot schandaal aan het licht is gekomen.”

LEES OOK: ‘Brede verontwaardiging’ in Kamer over deal VWS met Van Lienden

Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Het Onderzoeksbureau

Het Onderzoeksbureau is een podcast van Omroep WNL, waarin journalisten Sandra van den Heuvel en Bram Endedijk elke twee weken duiken in een wereld van misdaad of misstanden. Het halfjaaroverzicht van Het Onderzoeksbureau is nu te beluisteren via Spotify, Apple of de podcast-app van de NPO.

Drukte op de Europese wegen zondag maar geen Zwarte Zaterdag: ‘Het was echt wel wat rustiger’

Zondag was het opnieuw druk op verschillende wegen in Europa. Volgens de ANWB was er opvallend veel vertrekkend vakantieverkeer onderweg, maar is het ergste fileleed…

Lees meer

Daling aantal nieuwe coronabesmettingen zet door in augustus

Tussen zaterdag- en zondagochtend zijn er 2350 nieuwe coronabesmettingen aan het licht gekomen. Daarmee zet de daling van het aantal nieuwe besmettingen bij de start…

Lees meer

Nog steeds lichte toename aantal coronapatiënten in ziekenhuizen

In de afgelopen 24 uur zijn negentien nieuwe patiënten opgenomen op de intensive cares in Nederland. Op de verpleegafdelingen zijn 62 nieuwe opnames van mensen…

Lees meer

Wateroverlast door zware regenbuien

In sommige plaatsen is wateroverlast ontstaan door buien die zondag over het land trokken. Volgens Weer.nl viel er tot wel 110 millimeter neerslag in een…

Lees meer

Pfizer en Moderna verhogen prijzen voor hun coronavaccins, meldt zakenkrant

Farmaceuten Pfizer en Moderna hebben volgens de Financial Times de prijzen voor hun coronavaccins verhoogd in nieuwe deals met de Europese Unie. De oude prijs voor…

Lees meer

Inbrekers rijden in op agent op de fiets

Vier mannen die vermoedelijk even daarvoor een woninginbraak hadden gepleegd, zijn zondagochtend vroeg in het Zuid-Hollandse Koudekerk aan den Rijn ingereden op een agent op…

Lees meer

Nederland blijft langer rood op Europese coronakaart

Nederland blijft ook komende week hoogstwaarschijnlijk een rode vlek op de coronakaart van Europa. Dat kan betekenen dat de beperkingen die Duitsland, Frankrijk, Noorwegen en…

Lees meer

Politie: geen verband tussen schietpartijen in Rotterdam-Zuid

De twee schietincidenten van zaterdagnacht in Rotterdam-Zuid lijken volledig los van elkaar te staan. Ze baren de politie echter wel zorgen, meldt ze zondag. Op…

Lees meer

Oud-bewaker (100) van concentratiekamp moet alsnog voor Duitse rechter verschijnen

Een voormalige bewaker van een concentratiekamp moet in Duitsland 76 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog alsnog voor de rechter verschijnen. Het proces…

Lees meer

Dode na aanrijding met gestolen auto in Den Bosch, gevluchte bestuurder opgepakt

Bij een aanrijding op de Hervensebaan in Den Bosch zondagochtend is een 50-jarige automobilist uit de Brabantse stad om het leven gekomen. Het ongeluk werd…

Lees meer

Vader opgepakt na ernstige verwondingen bij baby

De vader van een baby is aangehouden nadat bij het kind ernstige verwondingen zijn vastgesteld. Vanwege de omstandigheden is een strafrechtelijk onderzoek ingesteld naar wat…

Lees meer

Opnieuw vakantiedrukte op Europese wegen

Zondag is het weer druk op verschillende wegen in Europa. In Oostenrijk is er volgens de ANWB bijvoorbeeld sprake van flink wat vertraging op de…

Lees meer

Feestgangers laten band politieauto leeglopen

Bij een op verzoek van de politie beëindigd feest in het Brabantse Vessem hebben een of meerdere personen een band van de politieauto leeg laten…

Lees meer

Huis en auto beschoten in Rotterdam, politie lost waarschuwingsschoten in park

Op meerdere plekken in Rotterdam is zaterdagnacht geschoten. Zo hield de politie twee mannen aan na een schietincident op de Rose-Spoorstraat. Rond 01.50 uur werd…

Lees meer