main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 4 mei 2021 — 14:10

Persoonlijke verhalen van oorlogsslachtoffers steeds belangrijker: ‘Gebeurtenissen moeten gezicht krijgen’

Het wordt steeds belangrijker om de persoonlijke verhalen van oorlogsslachtoffers te vertellen en niet te blijven steken in een gesprek over getallen. “Die gebeurtenissen moeten een gezicht, een stem en een geschiedenis krijgen. We moeten nooit vergeten tot welke verschrikkelijke dingen wij als mensen in staat zijn en wat wij elkaar kunnen aandoen”, zegt Jaap Smit, vicevoorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

En dat wordt enkel zichtbaar door verhalen, zegt Smit in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “We raken in de tijd waar de ooggetuigen die het zelf hebben meegemaakt er niet meer zijn, en we moeten het hebben van het elkaar doorvertellen van die verhalen.”

Zo is de oorlog voor Smit zelf ook sprekend geworden door de verhalen die hij hoorde van zijn familie. “Ik zal nooit vergeten dat ik als student met mijn grootouders sprak”, vertelt hij. “Mijn grootvader is als jonge vader van straat geplukt in Hilversum. Hij was negen maanden van de wereld en niemand wist waar hij was. Hij werd meegenomen naar Kamp Amersfoort, en ging vanuit daar naar Noord-Duitsland waar hij te werk is gesteld in een fabriek.”

‘Ik krijg er nog kippenvel van’

Zijn grootvader sprak nooit over de oorlog, maar op een avond besloot de toen ongeveer 22-jarige Smit niet te vertrekken voordat hij het verhaal te horen kreeg. “Ik krijg er nog kippenvel van”, vertelt hij. “Dat was een overlevingsverhaal van iemand die niet wist wat hem overkwam en daar gedwee moest doen wat hem opgedragen werd. Hij is lopend en deels fietsend teruggekomen en stond uiteindelijk weer voor de deur.”

Dit verhaal maakte een enorme indruk op de vicevoorzitter. “Je moet je voorstellen dat je van de straat geplukt wordt door iemand die jouw lot in zijn handen neemt en bepaalt wat jij gaat doen. Ik kan me dat niet voorstellen.”

‘Al die mensen die zeggen dat we een dictatuur zouden zijn: hou toch op’

“Al die mensen die wel eens zeggen dat we een dictatuur zouden zijn, hou toch op man”, zegt Smit. “Je kunt hier gewoon gaan en staan waar je wil. Je kunt zeggen wat je wil, en het leven leiden wat je wil. Het is nu even beperkt door de coronamaatregelen, maar je moet je eens realiseren dat er iemand stampend door de straten loopt en jou in je kraag pakt.” Dat is onvoorstelbaar, beklemtoont Smit. “En dat geeft aan hoe belangrijk die vrijheid is, en hoe belangrijk het is dat wij die verhalen aan elkaar blijven vertellen en dat we er zuinig op zijn. Ook op onze democratie en onze rechtstaat.”

Op NPO 1 begint vanavond om 18.45 uur de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Rond 19.50 uur begint de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam, die op alle drie de publieke zenders te volgen is. Op NPO Radio 1 is er vanaf 18.30 uur een extra uitzending over de Nationale Herdenking.

LEES OOK: Duizenden objecten in depot van Westerbork moeten herinnering in leven houden

Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Het Onderzoeksbureau

Het Onderzoeksbureau is een podcast van Omroep WNL, waarin journalisten Sandra van den Heuvel en Bram Endedijk elke twee weken duiken in een wereld van misdaad of misstanden. Het halfjaaroverzicht van Het Onderzoeksbureau is nu te beluisteren via Spotify, Apple of de podcast-app van de NPO.

Drijvende huizen dé oplossing van het woningtekort? ‘Ontwikkelen op water is goedkoper’

Stand van Nederland: Generatie Next is het economisch onderzoeksprogramma van WNL, gemaakt door drie jonge televisiemakers die een bovenmatige interesse hebben in economie en geld….

Lees meer

Biden Watch: Waar is Kamala Harris toch?

In de Biden Watch bespreken Amerika-kenners Willem Post en Stan Bos het presidentschap van Joe Biden en andere opvallende ontwikkelingen in de Amerikaanse politiek. Sporadisch zien we haar. Zoals…

Lees meer

12-jarige lichtgewond na schot met luchtbuks door leeftijdgenoot

Een jongen van 12 jaar is maandagmiddag lichtgewond geraakt nadat hij door een leeftijdsgenootje per ongeluk was beschoten met een luchtbuks. De twee vriendjes waren…

Lees meer

Wachttijd na Janssen-prik wordt verlengd naar vier weken

Wie het coronavaccin van Janssen heeft gehad, wordt binnenkort pas na vier weken gezien als volledig gevaccineerd. Dat meldt premier Mark Rutte maandag. Tot dusver…

Lees meer

Kabinet: onder strenge voorwaarden binnenkort weer kleine eendaagse festivals

Kleine eendaagse evenementen mogen vanaf 14 augustus doorgaan, zo maakte demissionair premier Mark Rutte zojuist bekend tijdens een persconferentie. Er zijn slechts 750 bezoekers zonder…

Lees meer

WNL Misdaadarchief: Politieman Rob liep jarenlang rond met PTSS: ‘Had zoiets van: laat me maar sterven’

Politieman Rob Nat liep zonder het te weten jarenlang rond met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Hij maakte tijdens zijn lange politiecarrière zo veel mee, dat…

Lees meer

Nederlandse autoverkopen duiken weer onder niveau van vorig jaar

De afgelopen maand zijn in Nederland veel minder nieuwe auto’s verkocht dan in juli vorig jaar. Dat is het gevolg van “broos economisch herstel”, vertraagde…

Lees meer

Drukte op de Europese wegen zondag maar geen Zwarte Zaterdag: ‘Het was echt wel wat rustiger’

Zondag was het opnieuw druk op verschillende wegen in Europa. Volgens de ANWB was er opvallend veel vertrekkend vakantieverkeer onderweg, maar is het ergste fileleed…

Lees meer

Daling aantal nieuwe coronabesmettingen zet door in augustus

Tussen zaterdag- en zondagochtend zijn er 2350 nieuwe coronabesmettingen aan het licht gekomen. Daarmee zet de daling van het aantal nieuwe besmettingen bij de start…

Lees meer