main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 4 mei 2021 — 14:10

Persoonlijke verhalen van oorlogsslachtoffers steeds belangrijker: ‘Gebeurtenissen moeten gezicht krijgen’

Het wordt steeds belangrijker om de persoonlijke verhalen van oorlogsslachtoffers te vertellen en niet te blijven steken in een gesprek over getallen. “Die gebeurtenissen moeten een gezicht, een stem en een geschiedenis krijgen. We moeten nooit vergeten tot welke verschrikkelijke dingen wij als mensen in staat zijn en wat wij elkaar kunnen aandoen”, zegt Jaap Smit, vicevoorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

En dat wordt enkel zichtbaar door verhalen, zegt Smit in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “We raken in de tijd waar de ooggetuigen die het zelf hebben meegemaakt er niet meer zijn, en we moeten het hebben van het elkaar doorvertellen van die verhalen.”

Zo is de oorlog voor Smit zelf ook sprekend geworden door de verhalen die hij hoorde van zijn familie. “Ik zal nooit vergeten dat ik als student met mijn grootouders sprak”, vertelt hij. “Mijn grootvader is als jonge vader van straat geplukt in Hilversum. Hij was negen maanden van de wereld en niemand wist waar hij was. Hij werd meegenomen naar Kamp Amersfoort, en ging vanuit daar naar Noord-Duitsland waar hij te werk is gesteld in een fabriek.”

‘Ik krijg er nog kippenvel van’

Zijn grootvader sprak nooit over de oorlog, maar op een avond besloot de toen ongeveer 22-jarige Smit niet te vertrekken voordat hij het verhaal te horen kreeg. “Ik krijg er nog kippenvel van”, vertelt hij. “Dat was een overlevingsverhaal van iemand die niet wist wat hem overkwam en daar gedwee moest doen wat hem opgedragen werd. Hij is lopend en deels fietsend teruggekomen en stond uiteindelijk weer voor de deur.”

Dit verhaal maakte een enorme indruk op de vicevoorzitter. “Je moet je voorstellen dat je van de straat geplukt wordt door iemand die jouw lot in zijn handen neemt en bepaalt wat jij gaat doen. Ik kan me dat niet voorstellen.”

‘Al die mensen die zeggen dat we een dictatuur zouden zijn: hou toch op’

“Al die mensen die wel eens zeggen dat we een dictatuur zouden zijn, hou toch op man”, zegt Smit. “Je kunt hier gewoon gaan en staan waar je wil. Je kunt zeggen wat je wil, en het leven leiden wat je wil. Het is nu even beperkt door de coronamaatregelen, maar je moet je eens realiseren dat er iemand stampend door de straten loopt en jou in je kraag pakt.” Dat is onvoorstelbaar, beklemtoont Smit. “En dat geeft aan hoe belangrijk die vrijheid is, en hoe belangrijk het is dat wij die verhalen aan elkaar blijven vertellen en dat we er zuinig op zijn. Ook op onze democratie en onze rechtstaat.”

Op NPO 1 begint vanavond om 18.45 uur de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Rond 19.50 uur begint de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam, die op alle drie de publieke zenders te volgen is. Op NPO Radio 1 is er vanaf 18.30 uur een extra uitzending over de Nationale Herdenking.

LEES OOK: Duizenden objecten in depot van Westerbork moeten herinnering in leven houden

Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Eerdmans (JA21) wil Deens migratiemodel in Nederland: ‘Door links omarmt, enorm effectief’

JA21-voorman Joost Eerdmans bracht begin deze maand een werkbezoek aan Denemarken om te kijken wat Nederland van het land kan leren op het gebied van…

Lees meer

Over een week weer formatiegesprekken na uitblijven doorbraak

Het is het afgelopen weekend nog niet gelukt om tot een doorbraak in de formatie te komen. Dat zei informateur Johan Remkes zondagmiddag. Volgens hem…

Lees meer

VVD-prominent Hans Wiegel: Als ze er na dit weekend niet uitkomen, dan nieuwe verkiezingen

Volgens VVD-prominent Hans Wiegel is het aan de partijleiders van VVD, CDA en D66 om er dit weekend echt uit te komen. Als dat niet…

Lees meer

Ruim 10.000 boetes voor niet dragen mondkapje in ov

Er zijn tot dusver 11.600 boetes uitgedeeld voor het niet dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer. Dat meldt de NOS. De mondkapjesplicht ging…

Lees meer

Gewonde na schietpartij in Haarlem, twee verdachten aangehouden

Bij een schietpartij in Haarlem is zondagochtend een 24-jarige man gewond geraakt. De politie heeft twee verdachten aangehouden. Zij zijn 21 en 23 jaar. Het…

Lees meer

Yves Gijrath: ‘De overheid is het probleem’

De diepe zakken van de overheid moeten geruststellend werken om de klappen van de coronacrisis op te vangen. Toch is die overheid zelf juist het…

Lees meer

‘We staan aan de vooravond van een nieuwe crisis onder kleine ondernemers’

Nu veel coronasteun bijna eindigt, dreigen ondernemers in zwaar weer te komen. Dat zegt zakenvrouw Jacqueline Zuidweg in WNL Opiniemakers op NPO Radio 1. “We…

Lees meer

2051 nieuwe coronagevallen, iets minder patiënten in ziekenhuizen

Afgelopen etmaal zijn er 2051 nieuwe positieve coronatests geregistreerd bij het RIVM. Dat zijn er 159 minder vergeleken met vorige week zaterdag. Het gemiddelde niveau…

Lees meer

Wat is K2, de drug die steeds vaker opduikt in Nederlandse gevangenissen?

K2 is een drug die steeds vaker opduikt in Nederlandse gevangenissen. Maar wat is K2 precies? “K2, in Europa bekend als spice, is een kruidenmengsel…

Lees meer